Gazze’de Ateşkes Planına İsrail’den Yeşil Işık: Hamas Temkinli

ABD'nin Gazze Şeridi'nde kalıcı bir ateşkes sağlamak amacıyla sunduğu yeni plan, İsrail tarafından kabul edilirken, Hamas teklife temkinli yaklaşarak bazı şartların beklentilerini karşılamadığını ifade etti.  

BEYAZ SARAY SÖZCÜSÜ DUYURDU 

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Washington’da gazetecilere yaptığı açıklamada, İsrail’in ABD tarafından sunulan ateşkes teklifine onay verdiğini duyurdu. Leavitt, teklifin İsrail tarafından kabul edildiğini belirterek, bu adımın bölgede tansiyonun düşürülmesi yönünde önemli bir gelişme olduğunu belirtti. 

İSRAİL BASINI: NETANYAHU ATEŞKESİ KABUL ETTİ 

İsrail basınında yer alan haberlere göre ise Binyamin Netanyahu, Gazze'de tutulan rehinelerin aileleriyle yaptığı bir görüşmede, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu özel temsilcisi Steve Witkoff aracılığıyla iletilen planın İsrail tarafından kabul edildiğini ifade etti. Ancak Netanyahu’nun ofisi bu iddiaları resmi olarak doğrulamış değil. 

Plan kapsamında, ABD destekli bir mekanizma aracılığıyla Gazze’ye yapılan insani yardımların dağıtımı da genişletiliyor. Bu sistemle, özellikle gıda yardımlarının ulaşılabilirliğinin artırılması hedefleniyor. 

HAMAS TEKLİFİ DEĞERLENDİRİYOR: AÇIK BİR TAAHHÜT İÇERMİYOR 

Hamas cephesinde ise süreç daha temkinli ilerliyor. Reuters’a konuşan Hamas yetkilisi Sami Ebu Zuhri, teklifin halen değerlendirme aşamasında olduğunu belirtti. 

Ebu Zuhri, “Teklif, İsrail’in mevcut tutumunu yansıtıyor. Hamas’ın temel talepleri arasında yer alan savaşın tamamen sona erdirilmesi, İsrail askerlerinin Gazze'den çekilmesi ve insani yardımların hiçbir koşula bağlanmadan girişine izin verilmesi gibi konulara ilişkin açık bir taahhüt içermiyor” dedi. 

TÜRKİYE SÜREÇTE AKTİF 

Öte yandan diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Türkiye de sürece aktif destek veriyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, Hamas ile ateşkes çabaları kapsamında temaslarda bulunduğu bildirildi. 

SUUDİ BASINI ATEŞKES PLANI OLDUĞU İDDİA EDİLEN METNİ YAYIMLADI 

Öte yandan Suudi Arabistan'ın Al Arabiya televizyonu, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un sunduğu son "geçici ateşkes" teklifinin maddelerine ulaştığını iddia etti. 

Metinde, "kalıcı ateşkes" için müzakerelerin "geçici ateşkes" süresince devam edeceği belirtilmesine karşın savaşın bitirilmesi ve "ateşkesin kalıcı hale getirilmesi" konusunda bir garanti verilmemesi dikkati çekti. 

Metinde, ateşkesin 60 gün boyunca uygulanması, esirlerin serbest bırakılması, Gazze'ye insani yardım akışının başlaması, İsrail ordusunun saldırılarını durdurması ve yeniden konuşlanmasına ilişkin maddeler yer aldı.  

Al Arabiya'nın haberine göre, söz konusu teklifin maddeleri şu şekilde: 

• Ateşkes süresi: Ateşkes 60 gün süreyle uygulanacak. ABD Başkanı Donald Trump, İsrail'in bu süreye uyacağını garanti edecek.
• Esirlerin serbest bırakılması: İsrailli 58 esirden, 10 canlı ve 18 ölmüş İsrailli esir 2 aşamada serbest bırakılacak. Birinci gün, canlı 5 ve ölü 9 esir teslim edilecek. Kalan 5 canlı ve 9 ölü ise 7'nci gün serbest bırakılacak.
• İnsani yardım erişimi: Hamas'ın ateşkesi kabul etmesinin hemen ardından Gazze'ye insani yardım akışı başlayacak. Sivillere yönelik tüm yardım taahhütleri ateşkes boyunca yerine getirilecek, Birleşmiş Milletler (BM) ve Kızılay gibi yerleşik kanallar aracılığıyla ulaştırılacak.
• İsrail askeri saldırıları durdurulacak: İsrail, anlaşma yürürlüğe girdiğinde Gazze'deki tüm saldırıları durduracak. Gazze üzerindeki askeri ve gözetleme uçuşlarına günde 10 saat ara verilecek, bu süre esir değişimi günlerinde 12 saate çıkarılacak.
• İsrail ordusu yeniden konuşlanacak:
• a) 1. gün: İlk grup esirlerin serbest bırakılmasının ardından İsrail ordusu, insani yardım planları ve önceden kararlaştırılmış haritalar doğrultusunda Gazze'nin kuzeyinde ve Netzarim Koridoru'nda yeniden konumlanacak. 
• b) 7. gün: İkinci grubun (esirlerin) serbest bırakılmasının ardından Gazze'nin güneyinde benzer bir yeniden konuşlanma gerçekleşecek. 
• c) Nihai Sınırlar: Teknik ekipler görüşerek yeniden konuşlanma bölgelerine son şeklini verecek. 
• Kalıcı ateşkes görüşmelerinin başlaması:
• Görüşmeler ilk gün garantör arabulucuların gözetiminde başlayacak ve aşağıdaki konular ele alınacak: 
• a) Filistinli tutuklular karşılığında kalan esirlerin serbest bırakılması için şartlar. 
• b) Gazze'deki İsrail askerlerinin geri çekilmesi ve uzun vadeli güvenlik düzenlemeleri. 
• c) Gazze'de çatışma sonrası yönetim ve düzenlemelere ilişkin öneriler. 
• d) Kalıcı ateşkesin resmi olarak ilan edilmesi. 
• 7.⁠ ⁠Başkanlık taahhüdü: Başkan (Trump), anlaşmaya tam olarak bağlı ve 60 günlük sürede yapılacak başarılı müzakerelerin kalıcı bir çözüme yol açmasını bekliyor. 
• 8.⁠ ⁠Filistinli esirlerin serbest bırakılması: Gazze'de tutulan İsrailli 10 sağ esirin serbest bırakılması karşılığında İsrail, müebbet hapis cezası almış 125 Filistinli esir ve 7 Ekim 2023 sonrasında Gazze'de alıkonulan bin 111 kişiyi serbest bırakacak. 
• Ayrıca, 18 İsrailli esirin cenazesine karşılık İsrail, Gazze'den 180 Filistinlinin naaşını teslim edecek. Söz konusu takaslar, ateşkesin yürürlüğe girdiği ilk ve onu izleyen 7'nci gün iki seferde gerçekleştirilecek, törensiz yapılacak. 
• 9.⁠ ⁠Bilgi paylaşımı ve kalan esirler: 
• a) Hamas, 10. gün kalan tüm esirlerin durumu hakkında ayrıntılı bilgi verecek, sağlık durumu veya ölüm teyitlerini sağlayacak. 
• b) Buna karşılık İsrail, 7 Ekim'den bu yana alıkonulan Gazzeli esirlere ve gözaltında ölen Filistinlilere dair bilgileri paylaşacak. 
• c) Hamas, ateşkes boyunca esirlerin güvenliğini ve sağlık durumlarını garanti edecek. 
• Eğer 60 gün içinde kalıcı bir ateşkes üzerinde anlaşmaya varılırsa, hayatta olan İsrailli esirler serbest bırakılacak ve yaşamını yitirmiş tüm esirlerin cenazesi teslim edilecek.
• Aksi halde, yapıcı müzakereler devam ettiği sürece, tarafların karşılıklı mutabakatı ile ateşkes süresi uzatılabilecek. 
• ABD, Mısır ve Katar, 60 gün boyunca ve muhtemel uzatmada ateşkesi sağlamak üzere garantör olarak görev alacak.
• Bu ülkeler, kalıcı ateşkes anlaşmasına yönelik ciddi müzakerelerin sürdürülmesini denetleyecek ve gerekli düzenlemelerin tamamlanmasına yardımcı olacak.
• ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, sahada yürütülecek müzakerelere liderlik edecek ve anlaşmayı sonuçlandıracak.