Hindistan-Pakistan Krizi Derinleşiyor: Sular Kesildi, Vizeler Durduruldu

Salı günü Hindistan kontrolündeki Keşmir’in popüler turistik merkezlerinden biri olan Pahalgam’da düzenlenen silahlı saldırı, sadece bölgedeki güvenlik açıklarını değil, aynı zamanda Hindistan ve Pakistan arasında on yıllardır süren tarihsel anlaşmazlığın ne kadar kolay alevlenebileceğini bir kez daha gözler önüne serdi. Saldırıyı, “The Resistance Front (TRF)” adlı radikal militan grup üstlenirken, Hindistan olayın hemen ardından Pakistan'ı doğrudan sorumlu tuttu. 

TURİSTLERİN ÜZERİNE YAĞMUR GİBİ KURŞUN YAĞDI 

Görgü tanıklarının ifadelerine göre, sadece yürüyerek ya da at sırtında ulaşılabilen izole bir vadide gerçekleşen saldırı, silahlı kişilerin turist grubuna yakın mesafeden ateş açmasıyla başladı. 25’i Hindistan vatandaşı, biri Nepalli olmak üzere 26 kişi hayatını kaybetti. Bazı hayatta kalanlar, saldırganların hedef aldığı kişileri özellikle "siyasi eğilimlerine göre" ayıkladığını iddia etti. 

TRF, saldırının gerekçesi olarak "demografik değişim" endişesini öne sürdü; Hindistan’ın Keşmir’e yerleştirdiği Hindu nüfusa karşı misilleme yaptıklarını savundu. Ancak grup, iddialarını destekleyecek herhangi bir somut delil sunmadı. 

SALDIRI SİYASİ VE DİPLOMATİK SARSINTI YARATTI 

Saldırının hemen ardından Hindistan, Pakistan’a karşı kapsamlı bir diplomatik ve ekonomik tepki zinciri başlattı. İki ülke arasındaki önemli sınır kapılarından biri kapatıldı, Pakistan vatandaşlarına yönelik vize uygulamaları sertleştirildi ve Pakistan’ın Yeni Delhi’deki büyükelçilik personelinin büyük bölümü sınır dışı edildi. 

En dikkat çeken adım ise, 1960’tan bu yana iki ülke arasında su paylaşımını düzenleyen ve nadir diplomatik başarı örneklerinden biri sayılan İndus Su Anlaşması’nın askıya alınması oldu. Yeni Delhi, saldırının ardından bu anlaşmadaki yükümlülüklerini durdurduğunu ilan etti. Pakistan ise, Hindistan’ın su akışına müdahalesini “savaş ilanı” olarak değerlendireceklerini belirterek sert bir uyarıda bulundu. 

Pakistan tarafı, Hindistan’ın iddialarını temelsiz, siyasi amaçlı ve uluslararası hukuka aykırı olarak nitelendirdi. Dışişleri Bakanı İshak Dar yaptığı açıklamada, "Eğer elimizde bir kanıt varsa bunu paylaşsınlar" diyerek Hindistan’a uluslararası şeffaflık çağrısında bulundu. 

2019’DAN BU YANA İLK BÜYÜK KRİZ 

2019 yılında Keşmir’in özerk statüsünün kaldırılmasıyla başlayan siyasi dönüşüm, bölgede zaten var olan gerginliği keskinleştirmişti. Aynı yıl, Hindistan paramiliter güçlerine yönelik bir intihar saldırısı sonrası, Hindistan savaş uçakları Pakistan topraklarına müdahale etmiş, iki ülke doğrudan askeri karşı karşıya gelmişti. 

O günden bu yana görece sakin seyreden sınır hattında, Pahalgam’daki son saldırı ile birlikte yeni bir çatışma döngüsüne girilmesi ihtimali kuvvetlendi. Güvenlik uzmanları, Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin içeride güçlü bir siyasi duruş sergilemek adına “karşı konulamaz” bir askeri yanıt baskısı altında olduğunu belirtiyor. 

KEŞMİR SORUNUNUN KÖKLERİ: BİR ASIRLIK KRİZ 

Keşmir meselesi, 1947’de Britanya Hindistan’ın bölünmesinden bu yana iki ülke arasında süregelen en çetin ihtilaf konularından biri olmaya devam ediyor. Her iki ülke de Keşmir’in tamamı üzerinde hak iddia ediyor, ancak bölge şu anda fiilen Hindistan ve Pakistan arasında bölünmüş durumda. Bu nedenle, taraflar üç kez doğrudan savaşa girdi. 

Yıllardır Keşmir’de faaliyet gösteren çok sayıda militan grup, ya bölgenin bağımsızlığını ya da Pakistan’a katılmasını savunuyor. Hindistan, bu grupların Pakistan tarafından finanse ve silahlandırıldığını öne sürüyor. İslamabad ise bu iddiaları reddederek, Keşmir halkının "meşru direniş hakkını" savunduğunu ifade ediyor. 

YENİ BİR DÖNEMEÇ Mİ? 

Uzmanlar, Keşmir'deki saldırının ve ardından gelen diplomatik gerilimin, Güney Asya'da istikrarsızlığı körükleyebileceği uyarısında bulunuyor. Stanford Üniversitesi Uluslararası Güvenlik ve İş Birliği Merkezi’nden Arzan Tarapore, "Bu tür krizler, nükleer caydırıcılığın sınandığı en kırılgan alanlardır" diyerek durumu özetliyor. 

Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası aktörler ise taraflara "azami itidal" çağrısında bulunuyor. Ancak yaşananlar, Hindistan-Pakistan ilişkilerinde yeni bir kırılma noktasına girildiğinin güçlü bir işareti.