İspanya’dan İsrail’e Tepki: 700 Milyon Euroluk Roketatar Anlaşması İptal Edildi

İspanya hükümeti, İsrail’in Eurovision Şarkı Yarışması’na katılması halinde yarışmadan çekileceğini duyurdu. Madrid yönetimi ayrıca İsrail ile imzalanan 700 milyon euroluk roketatar sistemi anlaşmasını da iptal etti. 

İspanya, İsrail’in katılımı halinde 2026 Eurovision Şarkı Yarışması’ndan çekileceğini açıklamıştı Mayıs ayında Avusturya’nın başkenti Viyana’da yapılacak yarışmaya dair karar, kamu yayıncısı RTVE’nin yönetim kurulu tarafından alındı. 

RTVE Başkanı Jose Pablo Lopez’in önerisi 15 üyeli kurulda 10 lehte, dört aleyhte ve bir çekimser oyla kabul edildi. Böylece İspanya, Hollanda, Slovenya, İzlanda ve İrlanda’nın ardından bu yönde karar alan beşinci ülke oldu. 

Ayrıca İspanya, yarışmada “Büyük Beşli” olarak adlandırılan ve İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya ile birlikte final turuna otomatik katılım hakkı bulunan ülkeler arasında İsrail karşısında bu adımı atan ilk ülke oldu. 

AVRUPA YAYIN BİRLİĞİ’NE ÇAĞRILAR ARTIYOR 

Son dönemde çok sayıda ülke, Avrupa Yayın Birliği’ne (EBU) İsrail’in 2025 yarışmasından çıkarılması çağrısında bulunmuştu. 

Geçtiğimiz yıl İsrailli yarışmacı Yuval Raphael ikinci olurken, birinci olan Avusturyalı şarkıcı JJ de İsrail’in 2026’daki yarışmadan men edilmesi gerektiğini söylemişti. 

700 MİLYON EUROLUK ROKETATAR ANLAŞMASI İPTAL EDİLDİ 

İspanya hükümeti, İsrail ile imzalanan ve yaklaşık 700 milyon euro değerinde olan roketatar sistemi alım sözleşmesini iptal etti. AFP’nin ulaştığı resmi belgelere göre karar, 9 Eylül’de İspanya’nın kamu sözleşmeleri platformunda resmen ilan edildi. 

Anlaşma, İsrailli savunma şirketi Elbit Sistemleri tarafından geliştirilen 12 adet SILAM yüksek hareket kabiliyetli roketatar sistemini kapsıyordu. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IISS) raporuna göre sözleşme, 2023 yılında İspanyol şirketlerinden oluşan bir konsorsiyuma verilmişti. 

İsrail merkezli Globes gazetesine göre, bu anlaşmadan Elbit’in 150 milyon euro gelir elde etmesi planlanıyordu. 

İSPANYA DAHA ÖNCE DE SÖZLEŞME İPTAL ETMİŞTİ 

Barselona merkezli Dels Merkezi, Nisan ayında yayımladığı raporda, Gazze savaşının başlamasından bu yana İspanya’nın İsrailli şirketlerle toplam 46 sözleşme yaptığını, bunların değerinin 1,04 milyar dolara ulaştığını açıklamıştı. 

İspanyol hükümeti, haziran ayında da İsrailli bir şirketin lisansı altında üretilecek 168 adet tanksavar füze fırlatıcısını içeren 287 milyon euro değerindeki başka bir sözleşmeyi iptal etmişti. 

SANCHEZ: SOYKIRIMI DURDURMAK ZORUNDAYIZ 

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada İsrail hükümetini sert sözlerle eleştirmişti. 

Sanchez, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun hastaneleri bombaladığı, çocukları açlıktan öldürdüğü ve sivillere yönelik soykırım uyguladığını söylemişti. 

“Netanyahu’nun Ekim 2023 saldırılarına verdiği yanıt, yeni bir yasa dışı işgal dalgasına ve Filistinli sivillere yönelik savunulamaz bir saldırıya dönüştü. Bu saldırılar, BM raportörleri ve pek çok uzman tarafından soykırım olarak tanımlanıyor.” ifadelerini kullanmıştı. 

İSPANYA’DAN İSRAİL’E 9 YAPTIRIM 

Geçtiğimiz hafta İspanya hükümetinin “Gazze’deki soykırıma karşı önlemler ve Filistin halkına destek” başlığı altında İsrail’e karşı aldığı 9 maddelik yaptırımlar şöyle: 

1. * Ekim 2023’ten bu yana İsrail’e uygulanan silah ambargosunun yasal olarak pekiştirilmesini ve bu ülkeye silah, mühimmat ve askeri teçhizat alım satımının yasal ve kalıcı olarak yasaklanması 
2. * İsrail ordusuna yakıt taşıyan tüm gemilerin İspanya limanlarından geçişinin yasaklanması 
3. * İsrail’e savunma malzemesi taşıyan tüm resmi uçakların İspanya hava sahasına girişinin yasaklanması 
4. * Gazze’de soykırım, insan hakları ihlalleri ve savaş suçlarına doğrudan karışan tüm kişilerin İspanya topraklarına girişinin yasaklanması 
5. * Gazze ve Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim yerlerinden ürün ithalatının yasaklanması, bu işgallerle mücadele edilmesi, Filistinli sivillerin zorla yerinden edilmesinin durdurulması ve iki devletli çözümün canlı tutulması 
6. * Yasa dışı İsrail yerleşimlerinde ikamet eden İspanyol vatandaşlarına sağlanan konsolosluk hizmetlerinin yasal olarak gerekli olan asgari hizmetle sınırlandırılması 
7. * Refah Sınır Kapısı’ndaki Avrupa Birliği Sınır Yardım Misyonu’nda İspanyol askerlerinin sayısını artırarak ve Filistin Devleti ile tarım, gıda güvenliği ve tıbbi yardım alanlarında yeni iş birliği projeleri kurarak İspanya’nın Filistin’e verdiği desteği güçlendirmek 
8. * İspanya’nın Gazze halkına yardım amacıyla Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı’na (UNRWA) yaptığı katkıyı 10 milyon Euro artırması 
9. * Gazze’ye yönelik insani yardım ve iş birliğinin 2026 yılına kadar 150 milyon Euro’ya çıkarılması. 

İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares ayrıca, 9 maddelik yaptırımların içinde yer alan “Gazze’de soykırım, insan hakları ihlalleri ve savaş suçlarına doğrudan karışan tüm kişilerin İspanya topraklarına girişinin yasaklanması” ile ilgili listenin açık olduğunu, İsrail tarafından yapılacak her yeni açıklamaya göre ekleme olabileceğini kaydetmişti. 

AVRUPA’DA İSRAİL BASKISI ARTIYOR 

İspanya’nın peş peşe açıkladığı kararlar, Avrupa’da İsrail karşısında artan diplomatik baskının son örneği oldu. Özellikle Eurovision gibi popüler bir kültürel etkinlikte “Büyük Beşli” ülkelerinden birinin geri adım atması, Tel Aviv yönetimi için önemli bir prestij kaybı olarak değerlendiriliyor.