Kriz 40 gün sürdü: ABD’de hükümet açılıyor

ABD’de 40 gündür süren hükümet kapanmasının ardından, Senato’da Demokrat ve Cumhuriyetçi üyeler geçici bütçe tasarısı üzerinde anlaşmaya vardı. Bu uzlaşma, federal hükümetin ocak ayı sonuna kadar fonlanmasını sağlayacak. Böylece ülke tarihinin en uzun süreli hükümet kapanması sona erme aşamasına geldi. 

Kongre’nin yeni mali yıl başlamadan önce federal harcamaları finanse edecek geçici bütçeyi onaylayamaması sonucu başlayan kriz, kamu hizmetlerini ciddi ölçüde aksatmıştı. Ancak Senato’daki bazı ılımlı Demokrat üyelerin “evet” oyu açıklamaları, süreci yeniden hareketlendirdi. 

TASARI BEYAZ SARAY’A GÖNDERİLECEK 

Senato’da yapılacak oylamada geçici bütçe tasarısının kabul edilmesi bekleniyor. Tasarının Senato’dan geçmesinin ardından, Temsilciler Meclisi’nde görüşülüp onaylanması halinde Beyaz Saray’a gönderilecek. 

ABD Başkanı Donald Trump’ın tasarıyı imzalamasıyla hükümetin yeniden faaliyete geçmesi planlanıyor. Böylece, federal kurumların ve kamu çalışanlarının normale dönmesi hedefleniyor. 

DEMOKRATLARDAN “EVET” SİNYALİ 

Demokrat senatörler Jeanne Shaheen, Maggie Hassan ve Angus King, hükümetin ocak sonuna kadar fonlanması şartıyla tasarıya “evet” oyu vereceklerini açıkladı. Bu adım, kapanmanın sonlanması sürecinde belirleyici bir rol oynadı. 

Demokratlar, daha önce hükümetin açılması için sağlık hizmetleri sübvansiyonlarının uzatılmasını şart koşuyordu. Ancak bu taleplerinden geri adım atarak, ülkenin ekonomik ve idari düzeninin yeniden işler hale gelmesinin önünü açtılar. 

TRUMP: ÇOK YAKLAŞTIK 

ABD Başkanı Donald Trump, gelişmelerle ilgili yaptığı açıklamada, “Çok yaklaştığımızı düşünüyorum, hükümetin kapanmasını sona erdirmeye çok yakınız.” ifadelerini kullandı. Trump’ın bu açıklaması, uzlaşmanın Beyaz Saray tarafından da olumlu karşılandığı şeklinde yorumlandı. 

YÜZ BİNLERCE KAMU ÇALIŞANI ETKİLENDİ 

Kapanma süresince federal hükümet harcama yetkisini kaybetti. Temel hizmetler dışındaki tüm faaliyetler durduruldu. 

ABD ordusu, istihbarat kurumları, kamu hastaneleri, havaalanları ve hapishanelerdeki personel geçici bütçe çıkana kadar ücretsiz olarak çalışmaya devam etti. Temel hizmet kapsamı dışında kalan yüz binlerce çalışan ise ücretsiz izne ayrıldı. Sosyal yardımların kesilmesi, halkın günlük yaşamını da olumsuz etkiledi. 

Kapanma nedeniyle maaş alamayan hava trafik kontrolörleri iş bıraktı ve binlerce uçuş iptal edildi. 

EN UZUN HÜKÜMET KAPANMASI OLARAK TARİHE GEÇTİ 

Sorumlu Federal Bütçe Komitesi ve Kongre Araştırma Servisi verilerine göre, 1981’den bu yana ABD’de 3 gün veya daha kısa süren 10 kapanma yaşandı. Ancak federal hükümetin işleyişini ciddi biçimde etkileyen uzun süreli dört büyük kapanma kaydedildi. 

İlk iki büyük kapanma, eski Başkan Bill Clinton döneminde 1995-1996 yıllarında yaşandı. 14-18 Kasım 1995 tarihleri arasında 5 gün süren ilk kapanmayı, 16 Aralık 1995’te başlayıp 5 Ocak 1996’da sona eren ve 21 gün süren ikinci kapanma izledi. 

Barack Obama döneminde 1-16 Ekim 2013 tarihleri arasında 16 günlük kapanma yaşandı. 

Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde ise 22 Aralık 2018’de başlayıp 24 Ocak 2019’da sona eren 35 günlük bir kapanma gerçekleşti. O dönemde Trump’ın, Meksika sınır duvarına finansman içermeyen bütçe tasarısını imzalamaması krizi tetiklemişti. Demokratların geri adım atmaması, federal hükümetin kısmen kapanmasına yol açmıştı. 

Son yaşanan 40 günlük kapanma, ABD tarihinin en uzun hükümet kapanması olarak kayıtlara geçti. Uzlaşmanın yasalaşmasıyla birlikte federal kurumların faaliyetlerine yeniden başlaması ve ekonomik düzenin kademeli olarak normale dönmesi bekleniyor.