Sarıyer’de kentsel dönüşüm çıkmazı: Deprem kapıda, seçim vaatleri lafta kaldı

SARIYER SÖZ / ÖZEL HABER

17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin üzerinden çeyrek asır geçmişken ve 6 Şubat depremlerinin acısı hafızalardaki tazeliğini korurken, İstanbul son günlerde beşik gibi sallanıyor. 19 ve 20 Ağustos tarihlerinde art arda meydana gelen, büyüklükleri görece küçük olsa da kentin kırılganlığını gözler önüne seren sarsıntılar, İstanbulluların deprem kaygısını bir kez daha tetikledi.

Megakent genelinde ilçe belediyeleri ve yetkili kurumlar kentsel dönüşüm projelerine hız verirken, gözler boğaz hattının stratejik ilçesi Sarıyer’e çevrildi. Seçim dönemlerinde siyasi partilerin meydanlarda en büyük vaat olarak sunduğu kentsel dönüşüm, Sarıyer sokaklarında halen somut bir icraata dönüşebilmiş değil.

RESMİ VERİLER TABLONUN VAHAMETİNİ GÖSTERİYOR

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Deprem Risk Yönetimi ve Kentsel İyileştirme Dairesi Başkanlığı Kentsel Dönüşüm Planlama Şube Müdürlüğü’nün resmi verileri, ilçedeki tablonun ne denli kısıtlı ve yavaş ilerlediğini belgeliyor.

Müdürlüğün yayımladığı 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı Onaylanan Mahalleler haritasına bakıldığında, Sarıyer’in koca coğrafyasında planı onaylanan yerlerin yalnızca Ayazağa, Maslak ve Huzur mahalleleriyle sınırlı kaldığı görülüyor. İlçenin geri kalan onlarca mahallesi ise haritada gri renkle kaplı ve kapsamlı bir onay sürecinden mahrum bırakılmış durumda.

Benzer şekilde Plan Notu Değişikliği Yapılan Planlar tablosundaki tarihler de sürecin güncelliğini ve hızını tartışmaya açıyor:

• 1/5000 ölçekli Cendere Vadisi Nazım İmar Planı: 25.03.2011
• 1/5000 ölçekli Maslak ve Çevresine İlişkin Nazım İmar Planı: 13.04.2013
• 1/5000 ölçekli Şişli Ayazağa Mahallesi Nazım İmar Planı: 17.02.2014
• 1/5000 ölçekli Sarıyer Ayazağa Revizyon Nazım İmar Planı: 16.12.2016

Veriler, planlama ve revizyon adımlarının çoğunlukla Maslak-Ayazağa-Cendere aksındaki ticari ve finans merkezleri çevresinde yoğunlaştığını; ilçenin asıl yapı stoku riski taşıyan yerleşim alanlarında ise yıllardır kayda değer bir ilerleme sağlanamadığını belgeliyor.

GECEKONDU MAHALLELERİ KADERİNE TERK EDİLDİ

Sarıyer denildiğinde akla gelen yalılar, lüks siteler ve orman manzaralı villaların hemen ardında, 1970'li ve 80'li yıllardan bu yana mülkiyet ve imar sorunlarıyla boğuşan devasa bir gecekondu kuşağı yer alıyor:

Ferahevler, Pınar, Kazım Karabekir Paşa ve Kocataş: Mühendislik hizmeti almamış, yığma ve korozyona uğramış bitişik nizam konutların en yoğun olduğu bölgeler. Dar sokakları nedeniyle olası bir afette acil müdahale ve tahliye yolları ciddi risk altında.

Derbent (Çamlıtepe) ve Reşitpaşa: Yıllardır kentsel dönüşüm söylentileri, tapu tahsis ve mülkiyet tartışmaları arasında sıkışıp kalan, ancak binaların her geçen gün daha da yıprandığı mahalleler.

Rumelihisarı, Maden, Sarıdağ ve Bahçeköy Çevresi: Dik yamaçlara kurulu, heyelan ve zemin riskinin yüksek olduğu, eski yapı stoğunun yoğunlaştığı alanlar.

Her seçim döneminde mahalle sakinlerine verilen "yerinde dönüşüm", "tapu güvencesi" ve "güvenli konut" sözleri seçim sandıklarının kapanmasıyla rafa kaldırılırken; binlerce Sarıyerli, mühendislik güvencesi olmayan, olası büyük Marmara depremine dayanamayacak binalarda yaşam mücadelesi veriyor.

SARIYER'İN KAYBEDECEK BİR GÜNÜ DAHİ KALMADI

Uzmanlar, zemin yapısı sağlam olarak nitelendirilen alanlarda dahi niteliksiz yapı stokunun büyük felaketlere yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Sarıyer'de dönüşümün Maslak ve Ayazağa gibi finans-ticaret akslarına sıkışıp kalmaması gerektiğine dikkat çeken yurttaşlar ve şehir plancıları; gecekondu mahallelerini kapsayan, rant odaklı değil insan ve yaşam odaklı, şeffaf ve takvimi netleştirilmiş acil bir kentsel dönüşüm seferberliği çağrısında bulunuyor.

19 ve 20 Ağustos'ta kaydedilen sarsıntılar bir kez daha hatırlattı: Deprem seçim takvimini beklemiyor; Sarıyer’in ise kaybedecek bir günü dahi kalmadı.