Son 1 gün kalmıştı: Türkiye’den AİHM’e Demirtaş başvurusu

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkında verdiği “ihlal” ve “tahliye” kararına ilişkin Türkiye’den dikkat çeken bir adım geldi. İtiraz süresinin dolmasına 1 gün kala Türkiye, kararın AİHM Büyük Daire’de yeniden ele alınmasını talep etti. 

Adalet Bakanlığı, Demirtaş kararıyla ilgili olarak Strasbourg’da girişimde bulundu. Bakanlık yetkilileri, Demirtaş’ın tahliyesine yönelik karara itiraz için resmi başvuruyu AİHM’ye iletti. 

TAHLİYE KARARINA İTİRAZ 1 GÜN KALA GELDİ 

6-8 Ekim 2014 olaylarının ardından 4 Kasım 2016’da terör soruşturması kapsamında tutuklanan HDP eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, daha önce hazırlanan iddianamelerde “terör örgütü kurma ve yönetme”, “terör örgütü propagandası yapmak” ve “halkı kin ve düşmanlığa tahrik etme” suçlamalarıyla yargılanmıştı. Hakkında 42 yıla kadar hapis cezası istenmişti.

AİHM’in “hak ihlali” tespit ettiği Demirtaş dosyasında Türkiye’nin itiraz süresi 8 Ekim’de sona eriyor. Türkiye’nin bu tarihe kadar itiraz etmemesi durumunda karar kesinleşmiş olacaktı. Sürenin dolmasına bir gün kala yapılan başvuruyla birlikte süreç yeniden AİHM Büyük Daire gündemine taşınmış oldu. 

NE OLMUŞTU? 

Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesi, Kobani davasında Selahattin Demirtaş’a verdiği hapis cezasının gerekçeli kararını 13 ay sonra tamamlamıştı. Yaklaşık 30 bin sayfadan oluşan bu gerekçeli karara karşı Demirtaş’ın avukatları 400 sayfalık kapsamlı bir savunma hazırlamıştı. 

AİHM, geçtiğimiz dönemde Demirtaş’ın tutukluluk süresine ilişkin ikinci kez “hak ihlali” kararı vermiş ve tahliyesine hükmetmişti. Kararın ardından gözler Türkiye’nin vereceği karara çevrilmişti. Demirtaş’ın avukatları ise dosyanın gönderildiği istinaf mahkemesine ilk tahliye başvurusunu yapmıştı.

AİHM BÜYÜK DAİRE NEDİR?

AİHM Büyük Daire, Mahkeme’nin en üst düzey karar organı olarak görev yapar. 17 yargıçtan oluşan bu kurul, yalnızca hukuki açıdan karmaşık, ilkeler bakımından kritik ya da Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin yorumuna yön verecek nitelikteki davaları ele alır.

Bir dosyanın Büyük Daire’ye taşınması, genellikle taraflardan birinin verilen Daire kararına itiraz etmesiyle mümkündür. Ancak bu tür başvurular her zaman kabul edilmez; yalnızca istisnai durumlarda yeniden inceleme kararı verilir.

Büyük Daire’nin verdiği hükümler kesin ve bağlayıcıdır, başka bir üst temyiz merciine götürülemez. Bu nedenle, Büyük Daire kararları Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin uygulanması ve yorumlanmasında tüm üye devletler için emsal teşkil eder.