AİHM'in kararı ortalığı karıştırdı: Türkiye Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nden çıkabilir mi?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) Osman Kavala hakkında verdiği “Derhal tahliye edilmeli” şeklindeki son kararın ardından, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum'un AİHM'e yönelik sözleri, Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'yle (AİHS) ilişkisini tekrar gündeme taşıdı. 

Mehmet Uçum'un "AİHM de Amor da haddini bilsin" sözleri yeni bir hukuk tartışması başlattı. AİHM kararlarının bağlayıcılığı ve AİHS'den çekilmesinin mümkün olup olmadığı yeniden gündeme geldi.  Uçum, ulusal yetkilerin "asıl", uluslararası düzenleme ve kararların ise "tali" olduğunu savundu. AİHM'in ulusal mahkemelerin üzerinde hiyerarşik bir yargı mercii olmadığını iddia eden Uçum, ihlal kararları sonrası dosyanın yeniden ele alınması gerektiğini ama ulusal mahkemelerin önceki kanaatlerini koruyabileceğini bildirdi. 

‘KARARIN UYGULANMASI TARTIŞILAMAZ’

TBB Başkanı Erinç Sağkan, Halk TV'de yaptığı değerlendirmede AİHM kararlarının uygulanmasının tercih meselesi haline getirilemeyeceğini söyledi. Anayasa'nın 90. maddesine işaret eden Sağkan, temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararası sözleşmelerle kanunların çatışması halinde sözleşme hükümlerinin esas alınması gerektiğini belirtti. Sağkan, "Bir hukuk devletinde bir kararın uygulanıp uygulanmayacağının tartışma konusu bile olmaması gerekirdi" dedi.

‘CUMHURBAŞKANI KARARIYLA AİHS’DEN ÇIKILABİLİR'

Türkiye'nin AİHS'den çekilip çekilemeyeceğini de değerlendiren Sağkan, İstanbul Sözleşmesi'nden Cumhurbaşkanı kararıyla çıkılmasını hatırlattı. Danıştay'ın bu işlemi iptal etmediğine dikkat çeken Sağkan, benzer bir yöntemin AİHS açısından da gündeme gelebileceğini belirtti.