Bilim insanları açıkladı: Beynin çöp kutusu olabilir!

İsviçre’deki Friedrich Miescher Biyomedikal Araştırma Enstitüsü’nde görev yapan araştırmacılar, hafızanın işleyişine ilişkin dikkat çeken bulgular elde etti. Nature Neuroscience dergisinde yayımlanan çalışmada, unutulduğu düşünülen bazı anıların beyinden tamamen silinmediği, uygun koşullar oluştuğunda yeniden ortaya çıkabildiği belirlendi.

UNUTULAN ANILAR BEYİNDE SAKLI KALIYOR OLABİLİR

Araştırmada meyve sineklerine belirli bir kokunun hafif elektrik şokuyla bağlantılı olduğu öğretildi. Yaklaşık 24 saat sonra sineklerin bu kokudan kaçınmayı bırakması, ilk etapta anının unutulduğunu düşündürdü.

Ancak aynı sinekler eğitim aldıkları ortama yeniden getirildiğinde, söz konusu kokuya karşı yeniden kaçınma davranışı sergiledi. Sputnik'te yer alan habere göre bilim insanları, bu durumun yalnızca kokuyla değil; ortamın ışığı, dokusu ve diğer çevresel ipuçlarının birlikte sunulmasıyla ortaya çıktığını belirtti.

'SESSİZ HAFIZA İZİ' TESPİT EDİLDİ

Beyindeki sinir hücrelerini inceleyen araştırmacılar, ilk öğrenilen davranışı yöneten hafıza izinin zamanla zayıfladığını, buna karşın farklı sinir hücrelerinde gizli bir hafıza kaydının varlığını sürdürdüğünü tespit etti.

Araştırmacılar bu durumu, unutulan anıların tamamen silinmek yerine beyinde “sessiz hafıza izi” olarak saklanması şeklinde değerlendirdi.

YANLIŞ ANILAR DA ORTAYA ÇIKABİLİYOR

Deneyler sırasında dikkat çeken bir başka bulgu ise yanlış anı oluşumu oldu. Elektrik şokuyla ilişkilendirilmeyen ikinci bir koku, daha sonra hatırlatıcı olarak kullanıldığında sineklerin bu kokudan da kaçındığı gözlemlendi.

Bilim insanları, bu sonucun beynin zaman zaman gerçekte yaşanmamış bağlantılar kurarak yanlış anılar oluşturabileceğini gösterdiğini ifade etti.

İNSANLAR İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?

Araştırma yalnızca meyve sinekleri üzerinde gerçekleştirildiği için sonuçların doğrudan insanlar için geçerli olduğu söylenmiyor. Buna rağmen uzmanlar, elde edilen bulguların insanların yıllar sonra bazı anıları neden yeniden hatırlayabildiğini ve yanlış anıların nasıl oluşabildiğini anlamaya katkı sağlayabileceğini değerlendiriyor.

Araştırmacılara göre beyin, bazı bilgileri tamamen silmek yerine yalnızca erişimini zorlaştırıyor olabilir. Bu da uygun koşullar oluştuğunda geçmiş deneyimlerin yeniden hatırlanmasını mümkün kılabilir.