Bilim insanları keşfetti: Bu protein olmadan kaslar kendini onaramıyor

Pensilvanya Üniversitesi Perelman Tıp Fakültesi araştırmacılarının Science Advances dergisinde yayımlanan çalışmasına göre, TRF2 adlı protein yalnızca kromozom uçlarını (telomerleri) korumakla kalmıyor; aynı zamanda kas kök hücrelerinin kimliklerini koruyarak yaralanmaların ardından kas dokusunun yenilenmesini de sağlıyor.

Araştırmanın kıdemli yazarı Foteini Mourkioti, "Yıllardır TRF2'nin temel görevinin kromozom uçlarını korumak olduğu düşünülüyordu. Bulgularımız ise bu proteinin yaşam boyunca kas yenilenmesinde de kritik bir rol oynadığını gösteriyor" ifadelerine yer verdi.

Normal halde hareketsiz duran kas kök hücreleri olası bir hasar durumunda aktif hale gelerek çoğalıyor ve bölgeyi onarıp tekrar dinlenme haline geçiyor.

Araştırmacılar, deneylerde TRF2 seviyelerinin bu süreçte düzenli olarak değiştiğini belirledi. Bu durum ise TRF2 proteininin kas onarımı sürecini yöneten mekanizmanın parçası olabileceğine işaret etti. 

FARELERDE OLUMLU SONUÇLAR ELDE EDİLDİ

Birgün'e göre, durumu test etmek için laboratuvar farelerinin kas kök hücrelerinden TRF2 proteinini çıkaran araştırmacılar, zamanla kas hücre sayısının azaldığını ve hücrelerin kas kök hücre özelliklerini kaybettiğini fark etti. 

Ekip ayrıca Duchenne kas distrofisi modeli gösteren ve hareket etmekte güçlük çeken farelerde de aynı proteini inceledi.

TRF2'nin kas kök hücrelerinden çıkarılmasıyla hastalığın çok daha hızlı ilerlediği, kas yıkımının arttığı ve farelerin yaşam süresinin kısaldığı belirlendi.

Araştırma, TRF2'nin yalnızca telomerlerde değil, kas kök hücrelerinin kimliğini koruyan genleri düzenleyen DNA bölgelerinde de görev yaptığını ortaya koydu.

Bu bölgelerin önemli bölümünün, son yıllarda kanser araştırmalarında da incelenen "G-dörtlü" (G-quadruplex) adı verilen DNA yapıları içerdiği belirtildi.

YENİ TEDAVİLERİN ÖNÜNÜ AÇABİLİR

Araştırmacılara göre bulgular, kas kök hücrelerinin yenileme kapasitesinin korunmasına yönelik tedavi sunabileceğini gösteriyor. Kas hücre dokularının yenilenmesi ve onarım korusunda son derece nadir görülen kanserlerin tedavisinde katlı sağlayabileceği vurgulandı.