IBAN'dan para transferine dikkat! Bu ifadeleri kullanmayın

Mobil bankacılığın denetimi sıkılaştırılırken, IBAN üzerinden yapılan para transferlerinde çoğu zaman gelişigüzel doldurulan ya da tamamen boş bırakılan açıklama bölümü, hem vergi incelemelerinde hem de taraflar arasında çıkabilecek hukuki uyuşmazlıklarda kritik önem barındıran bir hale geldi.

Sözcü'de yer alan habere göre; alışverişten kira ödemesine, aile içindeki para transferlerinden borçlara kadar günlük hayattaki finansal işlemlerin önemli bölümü artık mobil bankacılık üzerinden gerçekleştiriliyor.  Ancak birkaç saniye içerisinde tamamlanan havale ve EFT işlemleri bankacılık sisteminde kayıt altında kalırken, transfer sırasında yazılan açıklama bölümü de işlemin hangi amaçla gerçekleştirildiğine ilişkin önemli ayrıntılardan biri haline geliyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Mali Suçları Araştırma Kurulunun (MASAK) kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında banka hesap hareketleri üzerindeki denetimleri nedeniyle, özellikle düzenli ve ticari nitelik taşıyabilecek para hareketleri önem kazanıyor.

‘KİRA’ ÖDEMELERİNE DİKKAT!

Banka transferlerinde sık kullanılan açıklamalardan biri “kira”. Kiracılar ödemelerini gönderirken açıklama bölümüne genellikle “kira”, “kira ödemesi” veya “kira bedeli” ifadelerini yazıyor. Gayrimenkulden kira geliri elde eden mülk sahiplerinin, mevzuatta belirlenen şartların oluşması halinde bu gelirlerini beyan etmeleri gerekiyor.

Bu nedenle banka hesabına her ay düzenli biçimde “kira” açıklamasıyla gelen ödemeler ile vergi beyanları arasındaki uyum, yapılabilecek incelemelerde önem taşıyor. Düzenli kira ödemesi görülmesine rağmen buna karşılık beyan bulunmaması durumunda hesap sahibinden söz konusu para hareketlerine ilişkin açıklama istenebiliyor.

AÇIKLAMA BOŞ BIRAKILMAMALI

Konu yalnızca vergi denetimleriyle sınırlı değil. Para gönderirken açıklama bölümünü boş bırakmak, yalnızca nokta koymak veya işlemin neden yapıldığını belirtmemek daha sonra taraflar arasında yaşanabilecek bir anlaşmazlıkta ispat sorununa dönüşebiliyor.

Banka yoluyla yapılan transferlerde açıklamanın bulunmaması, özellikle borç ilişkilerinde önem taşıyor. Bir kişiye daha sonra geri alınmak üzere para gönderildiğinde açıklamaya bunun borç verme amacıyla gönderildiğinin yazılmaması, ileride paranın geri ödenmemesi halinde gönderen kişinin iddiasını kanıtlamasını zorlaştırabiliyor.

Bu nedenle transferin amacı neyse açıklama bölümünde bunun açık ve gerçeğe uygun şekilde belirtilmesi önem taşıyor.

‘BORÇ’ VE ‘EMANET’ YAZMAK YETERLİ DEĞİL

Dekonta “borç”, “borç iadesi” veya “emanet para” yazılması ise işlemin her durumda bu nitelikte kabul edileceği anlamına gelmiyor. Özellikle ticari faaliyette bulunan bir kişinin hesabına çok sayıda farklı kişiden ve sürekli biçimde benzer açıklamalarla para gelmesi, işlemlerin gerçek niteliğinin araştırılmasına yol açabiliyor.

Bu tür bir incelemede taraflar arasında gerçekten bir borç ilişkisi bulunup bulunmadığı; sözleşme, senet veya diğer belgeler üzerinden değerlendirilebiliyor. İşlemlerin gerçekte kayıt dışı ticari faaliyetten kaynaklandığının belirlenmesi halinde ise vergi yönünden sonuçlar ortaya çıkabiliyor.

GERÇEK İŞLEM NEDENİNİ YAZMAK ELZEM

Banka transferlerinde sonradan yaşanabilecek sorunların önüne geçmenin en basit yollarından biri, açıklama bölümünü işlemin gerçek amacına uygun doldurmak. Bir kişiye borç veriliyorsa bunun “borç verme”, araç alımı için para gönderiliyorsa “araç satış peşinatı”, eğitim masrafı karşılanıyorsa “eğitim gideri” gibi işlemi açıkça anlatan ifadelerle belirtilmesi öneriliyor.

Ticari veya resmi bir alım satım söz konusuysa fatura numarası, sözleşme tarihi ya da işlemle bağlantılı belge bilgilerinin açıklamaya eklenmesi de daha sonra ödemenin hangi amaçla gerçekleştirildiğinin ortaya konulmasını kolaylaştırıyor.

Bu nedenle IBAN üzerinden para gönderirken açıklama bölümünü boş bırakmak veya gerçek işlemle ilgisi olmayan ifadeler kullanmak yerine, paranın neden gönderildiğini açık ve doğru biçimde yazmak hem mali incelemeler hem de olası hukuki uyuşmazlıklar açısından önem taşıyor.