İstanbul'da otopark krizi büyüyor! Artık her 6 araca 1 otopark yeri düşüyor

İstanbul’da artan araç sayısı ve yetersiz otopark kapasitesi, kent yaşamının en büyük sorunlarından biri haline geldi. Kentte trafiğe kayıtlı araç sayısı 6 milyon 292 bine ulaşırken, resmi otopark kapasitesi yalnızca 1 milyon 143 bin seviyesinde kaldı. Bu tablo, yaklaşık her altı araca yalnızca bir park yeri düştüğünü ortaya koyarken, sürücüler her gün park yeri bulabilmek için uzun süre sokak sokak dolaşmak zorunda kalıyor.

TRAFİĞİN YÜZDE 20’Sİ PARK YERİ ARAYAN ARAÇLARDAN OLUŞUYOR

Uluslararası akademik araştırmalara göre büyükşehirlerde şehir içi trafiğin yaklaşık yüzde 20’sini, gideceği yere ulaşmasına rağmen park yeri aramaya devam eden araçlar oluşturuyor. Özellikle Bahçelievler, Güngören, Zeytinburnu, Fatih, Kadıköy, Üsküdar, Şişli ve Beşiktaş gibi eski yapılaşmanın yoğun olduğu ilçelerde sürücüler her akşam ortalama 7-8 dakika, yoğun bölgelerde ise 15 ila 20 dakika boyunca park yeri arıyor.

Bu durum sürücülere yılda 32 ila 80 saat arasında zaman kaybettiriyor.

YAKIT MASRAFI DA KATLANIYOR

Park yeri bulabilmek için sürekli dur-kalk yapan araçlar, yılda ortalama 35 ila 40 litre fazladan yakıt tüketiyor. Güncel akaryakıt fiyatları dikkate alındığında yalnızca park yeri aramanın yıllık maliyeti 2 bin 500 TL ile 5 bin TL arasında değişiyor. Buna araçlarda oluşan yıpranma, bakım giderleri ve her gün yaşanan stres de eklendiğinde görünmeyen maliyet daha da büyüyor.

OTOPARKI OLMAYAN EVLER İKİNCİ PLANA DÜŞÜYOR

Otopark sorunu, gayrimenkul sektöründe de dengeleri değiştirdi. Emlak danışmanlarına göre vatandaşlar artık ev kiralarken ya da satın alırken ilk olarak binada otopark bulunup bulunmadığını sorguluyor. İnternet üzerinden yapılan konut aramalarında ise otoparksız ilanlar çoğu zaman filtrelenerek değerlendirme dışı bırakılıyor.

Artan talep fiyatlara da yansımış durumda. Aynı bölgede bulunan benzer özellikteki konutlarda kapalı otoparkı bulunan daireler kiralık piyasasında yüzde 20 ila 30, satılık konutlarda ise ortalama yüzde 10 daha yüksek fiyatlardan alıcı buluyor. Ayrıca otoparklı konutlar daha kısa sürede kiralanıyor ve satılıyor.

SAYISAL VERİLERLE 'OTOPARK' FATURASI

(Türkiye Gazetesi grafik)

İKİNCİ ARAÇ ALMAK YERİNE VAZGEÇİYORLAR

Uzmanlara göre otopark sıkıntısı yalnızca konut tercihlerini değil, ailelerin araç planlarını da değiştiriyor. Geçmişte ekonomik nedenlerle ertelenen ikinci otomobil planları artık park yeri bulunamaması nedeniyle rafa kaldırılıyor. Hatta birçok aile, her gün yaşanan park sorunundan kurtulabilmek için yaşadığı mahalleyi değiştirmeyi tercih ediyor.

OTOPARKLAR AYRI BİR YATIRIM ARACINA DÖNÜŞTÜ

Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre, İstanbul’da artan ihtiyaç, otoparkları da başlı başına bir yatırım alanına dönüştürdü. Araç sahipleri otomobillerini park edebilmek için aylık 5 bin TL ile 20 bin TL arasında değişen abonelik ücretleri ödüyor.

Özellikle Etiler, Nişantaşı, Caddebostan ve Ataşehir gibi bölgelerde bağımsız otopark alanları ve site içindeki kullanım hakları adeta ayrı bir gayrimenkul gibi alınıp satılıyor. Bazı bölgelerde 10-15 metrekarelik tapulu bir otoparkın değeri, İstanbul’un çeperlerindeki 1+1 daire fiyatlarıyla yarışır hale geldi.

“SORUN SADECE YENİ BİNALARLA ÇÖZÜLEMEZ”

Şehir Planlayıcısı ve Kentsel Dönüşüm Uzmanı Ramazan Kuloğlu, İstanbul’un önemli bölümünün bugünkü araç yoğunluğu öngörülmeden planlandığını belirterek, sorunun yalnızca yeni binalara otopark eklemekle çözülemeyeceğini söyledi.

Kuloğlu, eski yerleşim bölgelerinde dar sokaklar, yetersiz yol ağı ve değişmeyen altyapı nedeniyle park baskısının sürdüğünü ifade ederek, “Bugün birçok mahallede kaldırımlar, boş parseller ve ortak kullanım alanları fiilen açık otoparka dönüşmüş durumda. Otopark meselesini sadece bina ölçeğinde değil, mahalle ve ulaşım sistemi ölçeğinde ele almak gerekiyor. Aksi halde araç sayısı arttıkça sorun daha da büyüyecek.” değerlendirmesinde bulundu.