Cezaevlerinde tutuklu 'rekoru': Tarihin en yüksek seviyesinde

Hapishanelerdeki mahkum sayısının artışı sürüyor. Mahpushane nüfusu, son olarak 2000 affıyla 40 bin civarına düşerken, güncel rakamlara göre 10 kattan fazla yükseldi.

ANKA'da yer alan Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün (CTE) Ağustos 2026 verilerine göre, Türkiye genelindeki 402 cezaevinde toplam 433 bin 520 tutuklu ve hükümlü bulunuyor. Toplam kapasitesi 304 bin 278 olan cezaevlerinde yaşanan bu yoğunluk, Türkiye'yi Avrupa Konseyi üyesi ülkeler arasında en yüksek mahpus nüfusuna sahip ülke konumuna getirdi.

‘DOĞRUDAN HAK İHLALİ SORUNU’

Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST) Savunuculuk Koordinatörü Avukat Melis Gebeş, aşırı kalabalıklaşmanın sadece barınma sorunu olmadığını söyleyerek  “Aşırı kalabalıklaşma yalnızca fiziki bir yetersizlik değil, doğrudan bir hak ihlali sorunudur. Sağlığa erişim, beslenme, hijyen ve sosyal aktivitelere katılım gibi alanlarda ciddi engeller yaşanıyor. Güvenlik ve kapasite yetersizliği gerekçe gösterilerek hastane sevkleri geciktiriliyor veya hiç yapılmıyor” diye konuştu.

Kamuoyunda "kuyu tipi" olarak bilinen S, Y ve Yüksek Güvenlikli cezaevlerindeki koşullara değinen Gebeş, henüz yargılaması tamamlanmamış isimlerin dahi ağırlaştırılmış müebbet koşullarında tutulduğunu belirterek “Bu hapishaneler ağırlaştırılmış müebbet hükümlüleri için tasarlandı. Henüz suçluluğu sabit olmamış, yargılama öncesi tutuklu bulunan isimlerin günün 22 saatini tek başlarına, güneş ışığından ve temiz havadan mahrum şekilde geçirmeleri uluslararası standartlara göre tecrittir ve kabul edilemez” dedi.

‘TUVALET ÖNLERİNDE YATIYORLAR’

Cezaevi ziyaretlerinin ardından gözlemlerini paylaşan Yeni Parti Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu ise koşulların insani standartların çok gerisinde olduğunu vurgulayarak “20-25 kişilik koğuşlarda 60 kişi kalıyor. İnsanlar yerlerde, tuvalet önlerinde veya çöp kutularının yanında yatıyor; geceleri nöbetleşe uyumak zorunda kalıyorlar. Cezaevi sayısını artırmak çözüm değil; mesele adil bir infaz sistemi kurmak ve tutuklamayı bir cezalandırma aracına dönüştürmemektir” ifadelerini kullandı.