İcra takibinde UYAP gelişmesi: Portaldan dosyaya bakmak tebligat sayıldı!

Ev sahipleri ile kiracılar arasında yaşanan kira borcu ve tahliye uyuşmazlıklarında tebligatların yapılış şekli ile gönderildiği adresler, davaların gidişatını doğrudan etkiliyor. İstanbul Nişantaşı’nda yer alan bir konuta ilişkin ödenmeyen kira borçları sebebiyle başlatılan icra takibinde, emsal niteliğinde bir yargı kararına imza atıldı. Kiracının, ödeme emrinin kendisine usulüne uygun tebliğ edilmediği yönündeki şikayetini inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin aksi yönündeki kararını kaldırarak dikkat çeken bir hukuki değerlendirme yaptı.

MERNİS TEBLİGATI VE İLK DERECE MAHKEMESİNİN USULSÜZLÜK KARARI

Uyuşmazlığa konu olan icra takibinde ilk ödeme emri, kiracının İzmir'deki adresine gönderildi ancak muhatabın taşınmış olması gerekçesiyle iade edildi. CNN'de yer alan habere göre bunun üzerine alacaklı taraf, borçlunun Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi'nde (MERNİS) yer alan adresine Tebligat Kanunu’nun 21/2. maddesi kapsamında yeni bir tebligat çıkardı. Kiracı ise kira sözleşmesinde bilinen adresi ile kiralanan taşınmazın adresinin İstanbul Nişantaşı olarak kayıtlı olduğunu belirterek, buralara tebligat yapılmadan doğrudan MERNİS adresine işlem yapılmasının usulsüz olduğunu savundu. Dosyayı inceleyen ilk derece mahkemesi, kiracının bu itirazını yerinde bularak bilinen adresler araştırılmadan doğrudan MERNİS adresine tebligat çıkarılmasını hukuka aykırı kabul etti ve tebligat tarihinin düzeltilmesine karar verdi.

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ UYAP GİRİŞİNİ "ÖĞRENME" KABUL ETTİ

Yerel mahkemenin iptal kararı üzerine ev sahibinin avukatı Gizem Gonce, dosyayı istinaf mahkemesine taşıdı. Başvuruyu inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, ilk tebligatın iade dönmesinin ardından MERNİS adresine yapılan tebligatta usulsüzlük bulunmadığına hükmederek yerel mahkeme kararını kaldırdı. Üst mahkeme kararında, şahsın icra dosyasındaki iki ayrı tebligatı 28 Eylül 2024 tarihinde UYAP Vatandaş Portal üzerinden incelediğini, takip talebi ile takibe dayanak belgeleri de sistemden görüntülediğini tespit etti. Kişiye özel e-Devlet şifresi veya elektronik imza gibi güvenli yöntemlerle girilebilen UYAP portalında dosya bilgilerinin açıkça yer aldığı vurgulanarak, kiracının icra takibinden bu inceleme tarihinde haberdar olduğu kabul edildi ve 11 Ekim 2024 tarihinde haberdar olunduğu iddiası reddedildi.

İTİRAZ İÇİN 7 GÜNLÜK YASAL SÜRE SIKINTISI

İcra ve İflas Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca, usulsüz tebligata ilişkin şikayetlerin işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gün içinde yapılması gerekiyor. Mahkeme, kiracının dosyayı UYAP üzerinden 28 Eylül 2024'te görmesine rağmen yasal süresi geçtikten sonra şikayette bulunduğunu belirterek talebi süre yönünden reddetti. Kararı değerlendiren Avukat Gizem Gonce, fiziki tebligat ulaşmasa dahi UYAP'tan dosyanın görüntülenmesinin takipten haberdar olma tarihi sayılacağını belirterek şu uyarıda bulundu:

"Bir icra takibinde ödeme emri kişinin eline ulaşmamış olabilir. Ancak kişi dosyayı UYAP Vatandaş Portal üzerinden görüntülediyse, mahkeme bu tarihi takipten haberdar olma tarihi olarak kabul edebilir. Bu nedenle dosyanın UYAP’tan görülmesinin ardından itiraz ve şikayet süreleri dikkatli şekilde takip edilmelidir."

KİRA SÖZLEŞMELERİNDE GÜNCEL ADRES BİLDİRİMİNİN ÖNEMİ

Hukukçular, kira borcu ve tahliye davalarında tebligat süreçlerinin duraksamaması için hem ev sahiplerinin hem de kiracıların kira sözleşmesindeki adres bilgilerini güncel tutması gerektiğini belirtiyor. Adres değişikliklerinin ilgili kurumlara bildirilmesi, MERNİS kayıtlarının güncellenmesi ve e-Devlet ile UYAP hesaplarının düzenli kontrol edilmesi önem taşıyor. Avukat Gizem Gonce, "UYAP üzerinden dosyayı gördükten sonra 7 günlük süre içinde başvuru yapılması büyük önem taşıyor. Aksi halde kişi, tebligatın usulsüz olduğunu ileri sürse bile süre aşımıyla karşılaşabilir" diyerek tarafları dikkatli olmaya çağırdı.