Kiralık ev arayışında olanlar dikkat: Bu belgeler şart oldu!

Türkiye genelinde özellikle büyükşehirlerdeki gayrimenkul piyasası çok zor bir darboğazdan geçiyor. Yüksek faiz oranları, enflasyon, paranın git gide değer kaybetmesi sebebiyle konut satışları gerilerken, kentsel dönüşüm projeleri sebebiyle kira arayışına giren binlerce aile kiralık talebini patlattı. Arzın yetersiz kalmasından dolayı güç dengelerinin tamamen ev sahiplerine geçmesiyle birlikte şartlar iyice zorlaştı. Ev sahipleri yeni kiracılarının sosyal medya hesaplarına bile bakıyorlar.

FİNANSAL RÖNTGEN 

Türkiye Gazetesi muhabiri Kaan Zenginli'nin özel haberine göre, Kiralık konutlarda mülk sahipleri adeta kim zengin yarışı yaparak kiracıları yarıştırıyor. Kiracının yalnızca ne iş yaptığı değil aynı iş yerinde ne kadar süredir çalıştığı da sorgulanıyor. Düzenli geliri belgeleyen resmî evraklar olmadan masaya oturmayan ev sahipleri; maaş bordrosu, banka hesap hareketleri ve Findeks kredi notunun yanı sıra, kiracı adayının kredi kartı limitini dahi talep edecek boyuta ulaştı. Bazı ilanlarda ise bir yıllık peşin kira, kefil ya da fahiş depozito beklentileri artık sıradan bir dayatma hâline geldi.

SOSYAL MEDYAYA BİLE BAKIYORLAR 

Kiracının sosyal medyasına bile bakan mülk sahipleri beğenmedikleri bir paylaşım gördüklerinde evi kiraya vermiyorlar. Aynı zamanda ‘eski ev sahibinden referans’ dönemi de başladı. İş başvurularını aratmayan bu sistemde kiracının eski ev sahibiyle bile iletişime geçmek isteniliyor. İddiaya göre mülk sahipleri bu yolla kiracının ödeme alışkanlıklarını, komşuluk ilişkilerini ve evi özenli kullanıp kullanmadığını teyit etmeye çalışıyorlar.

GÜVENSİZLİK ÇOK FAZLA

Piyasadaki bu güç dengesi eğrilerinin eşit olmadığı ve kiracıların mağdur olduğu sistemde gayrimenkul uzmanı Murat Gözüpek, süreci şu sözlerle özetliyor: "Eskiden mal sahipleri için sadece düzenli bir gelir beyanı yeterliyken, son yıllarda artan kira uyuşmazlıkları ve uzayan tahliye davaları güven problemini zirveye taşıdı. Artık mülk sahipleri, evlerini bir yatırım aracı olarak güvence altına almak istiyor ve sıfır riskle hareket etmeye çalışıyor. Kentsel dönüşümle birlikte artan talep de ev sahiplerinin elini güçlendirdi. Arzın bu kadar kısıtlı olduğu bir ortamda, ne yazık ki kuralları tamamen mal sahibi koyar hâle geldi." 

İMKANSIZ LİSTE 

- Maaş bordrosu ve SGK hizmet dökümü 
- Banka hesap hareketleri 
- Kredi notu (Findeks) ve kredi kartı limit bilgisi) 
- Devlet memuru kefil ve kefilin gelir belgeleri 
- Önceki ev sahibinden yazılı veya sözlü referans 
- Birkaç aylık veya bir yıllık peşin kira dayatması 
- Yüksek depozito bedelleri 
- Evcil hayvan bulunmadığına ilişkin bağlayıcı taahhütnameler

İSTENİLEN ŞARTLAR YASAL MI?

Konunun yasal boyutunu değerlendiren Avukat Volkan Karabağ, kiracıların haklarını korumasına dikkat çekerek şu yasal uyarılarda bulunuyor: “Ev sahibinin mülkünü koruma güdüsü ve kiraya verme konusundaki anayasal ‘sözleşme serbestisi’ elbette hukuken anlaşılabilir. Ancak, talep edilen bilgi ve belgelerin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ile özel hayatın gizliliği sınırlarını aşmaması gerekiyor. Kiracı adayları, paylaşmak istemedikleri kredi kartı limiti, detaylı banka dökümü gibi hassas verileri vermeye kesinlikle zorlanamaz. Fakat ev bulmaya çalışan vatandaş çaresiz kalıyor ve barınma ihtiyacı uğruna bu zorlu mülakat çarkından geçmek mecburiyetinde bırakılıyor.”