Her dosya kapanır. Ama bazı dosyalar kapanırken bir şey öğretir. Maden Mahallesi dosyası, Türkiye’ye önemli bir ders vermektedir: Planlama yapılmadan koruma olmaz. Sorumluluk alınmadan hukuk işlemez. Ve çözüm üretilmeden dava bitmez. Bu dosyanın çözümü için yeni bir yasa gerekmiyor. Mevcut hukukun doğru uygulanması yeterlidir. İdarenin yapması gerekenler açıktır. Geçici uygulama rejimi kurulmalı, planlama süreci yürütülmeli, uzlaşma mekanizmaları işletilmeli ve gerektiğinde kamulaştırma veya yer değiştirme gibi araçlar devreye alınmalıdır. Yargı ise bu süreci dikkate almalı, yalnızca hukuki formu değil, ortaya çıkacak sonucun ağırlığını da gözetmelidir. Bu iki alan birlikte hareket ettiğinde çözüm mümkündür. Aksi hâlde, bu dosya yalnızca bir mahalle meselesi olmaktan çıkar; hukukun çözüm üretme kapasitesine dair bir sorgulamaya dönüşür. Bu nedenle son söz şudur: Bu dosya kapanmalıdır. Ama kapanırken kimseyi ezmeden, kimseyi yok saymadan, hukuku büyüterek kapanmalıdır. Çünkü bazı dosyalar sadece kapanmaz. Yön gösterir.