ABD'nin İran yaptırımlarında yeni dönem: Üçündü ülkelere ek gümrük vergisi

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ticari ilişkilerini sürdüren tüm ülkelere yönelik yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi uygulanmasını öngören kararı onayladı.

İran ve ABD arasında tırmanan askeri gerginlik bölge ülkeleri nezdinde güvenlik kaygılarını artırmaya devam ederken, Washington yönetimi Tahran’a uygulanan yaptırımların kapsamını genişletme yoluna gitti. Beyaz Saray tarafından kamuoyuyla paylaşılan resmi kararnamede, İran hükümetinin sergilediği eylemlerin Amerika Birleşik Devletleri’nin ulusal güvenliği, dış politikası ve ekonomisi üzerinde "alışılmadık ve olağanüstü tehdit" oluşturmayı sürdürdüğü ifade edildi. İlgili kararname doğrultusunda, İran’dan doğrudan ya da dolaylı yollarla mal veya hizmet tedariki sağlayan ülkelerden Amerika Birleşik Devletleri’ne ithal edilen ürünlere yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi getirilmesi kararlaştırıldı. UYGULAMA SÜRECİ VE BAKANLIKLARIN ROLÜ Söz konusu yaptırım sürecinde ABD Ticaret Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ile koordineli bir çalışma yürüterek İran’dan mal veya hizmet alımı gerçekleştiren ülkelerin listesini netleştirecek. Yapılan tespit çalışmalarının ardından, belirlenen bu ülkelerin ürünlerine ek gümrük vergisi uygulanıp uygulanmayacağı ve verginin hangi oranlarda yansıtılacağı hususunda Başkana resmi tavsiyeler sunulacak. ABD Başkanı, İran’ın veya yaptırıma tabi tutulan diğer ülkelerin vereceği yanıtlara ya da elde edilecek yeni verilere dayanarak kararnamenin içeriğinde düzenleme yapma yetkisini elinde bulunduracak. Dışişleri ve Ticaret bakanlıkları ise hem İran’ın hem de ilgili ülkelerin ticari faaliyetlerini yakından takip ederek gerekli görülen hallerde ek önlemler teklif edecek. DENİZ TİCARETİ VE KURULUŞLARA YÖNELİK KISITLAMALAR ABD Dışişleri Bakanlığı, İran’a ait petrol ve petrol ürünlerinin ticaretine aracılık eden çok sayıda kuruluş ve gemiyi yaptırım listesine dahil ettiğini duyurdu. Bakanlık tarafından konuya ilişkin yapılan resmi açıklamada, "Bakanlık, İran petrolü, petrol ve petrokimya ürünlerinin yasa dışı ticaretiyle bağlantılı 15 kuruluş ve 14 ‘gölge filo’ gemisine yaptırım uygulamaktadır. Bu hedefler, rejimin kötü niyetli faaliyetlerini finanse etmek için kullanılmıştır. İran rejimi, kendi halkının refahına ve çökmekte olan altyapıya yatırım yapmak yerine, dünya genelinde istikrarsızlaştırıcı faaliyetleri finanse etmeyi ve ülke içindeki baskıyı artırmayı sürdürmektedir" denildi. AZAMİ BASKI POLİTİKASI VE HESAP VEREBİLİRLİK Tahran yönetiminin mevcut yaptırımları delme girişiminde bulunmakla suçlandığı metinde, ABD’nin kararlılığına vurgu yapıldı. Dışişleri Bakanlığı açıklamasının devamında, "Rejim, baskıcı uygulamalarını finanse etmek, terör faaliyetleri ve vekil unsurları desteklemek amacıyla petrol ve petrokimya gelirleri elde etmeye devam ettiği sürece, ABD hem İran rejimini hem de onunla iş birliği yapanları hesap vermeye zorlamaya devam edecektir" ifadelerine yer verildi. Donald Trump yönetiminin yürüttüğü azami baskı stratejisinin hatırlatıldığı belgede, "Başkan, İran rejiminin yasa dışı petrol ve petrokimya ihracatını azaltma konusunda kararlıdır" tespiti paylaşıldı.