Çanakkale Savaşları'na dair tarihi sır çözüldü! Atatürk'ün gizli mektubu ortaya çıktı

Çanakkale’nin şanlı 57. Alay Sancağı’na madalya takılma törenine ait gizli kalmış arşiv belgeleri ve Mustafa Kemal Atatürk’ün özel mektubu gün yüzüne çıkarıldı.

Çanakkale Savaşları’nın en destansı birliklerinden biri olan ve cephede verdiği eşsiz mücadeleyle tarihe geçen 57. Alay'ın sancağına dair bilinmeyenler, titiz bir arşiv çalışmasıyla aydınlatıldı. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı bünyesinde yürütülen “Şehit Bilgi Kapısı Projesi” kapsamında yapılan araştırmalar, 57. Alay Sancağı için düzenlenen madalya törenine ait resmi belgeleri ve bu özel güne dair çarpıcı detayları ilk kez kamuoyuyla paylaştı. ALAY KOMUTANININ GURUR DOLU TALEBİ DHA'nın aktardığına göre, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Barış Borlat, ortaya çıkan belgelerin ışığında süreci detaylandırdı. Kara muharebeleri sırasında Arıburnu hattının savunulmasında kritik bir rol üstlenen ve en çok şehit veren birliklerin başında gelen 57. Alay için madalya süreci, bizzat alay komutanının 5 Mayıs 1915 tarihindeki yazılı talebiyle başladı. Alay komutanı, tümen komutanlığına yazdığı mektupta, birliğinin gösterdiği üstün cesaretin bölgedeki diğer alaylar tarafından da takdir edildiğini vurgulayarak sancağın ödüllendirilmesini istemişti. MUHAREBE SONUNDA GELEN MADALYA ONAYI Harbiye Nezareti, çatışmaların tüm hızıyla sürmesi nedeniyle bu talebi ancak muharebelerin sonuna yaklaşılan 27 Aralık 1915 tarihinde onayladı. Arşiv belgeleri, madalya takılma sürecine kadar sancağın özel bir muhafız birliği tarafından nasıl titizlikle korunduğunu ve bu koruma görevinde ihmali görülenlerin cezalandırıldığını da kanıtladı. Mücadeleler sona erdiğinde, Keşan’ın Çelebi köyünde düzenlenen görkemli bir törenle sancağa altın ve gümüş imtiyaz ile harp madalyaları takıldı. Bugüne kadar varlığı bilinen ancak detayları meçhul olan bu törenin tüm programı, Alan Başkanlığı’nın tümen kayıtlarını incelemesiyle netleşmiş oldu. ATATÜRK'TEN MANEVİ DESTEK Törenin en dikkat çekici ayrıntısı ise Anafartalar Kahramanı Mustafa Kemal Atatürk ile ilgili olandı. Törene resmen davet edilen Atatürk, o tarihte 16. Kolordu Komutanlığı görevi nedeniyle Silvan’da bulunduğu için katılım sağlayamadı. Ancak silah arkadaşlarına duyduğu vefayı, törende okunmak üzere gönderdiği bir mektupla dile getirdi. İlk kez gün yüzüne çıkan bu mektupta Atatürk, 57. Alay’ın Çanakkale Cephesi’ndeki kahramanlıklarını tek tek anlatırken, vatan uğruna can veren şehitlerin ruhlarına Fatiha okunmasını vasiyet etti. Çelebi köyündeki tören alanında askerlere yüksek sesle okunan bu mektup, duaların ardından düzenlenen geleneksel oyunlar ve askerlerin oluşturduğu halka içindeki eğlencelerle son buldu. Bu tarihi belgeler, 57. Alay’ın sadece savaş meydanındaki başarısını değil, aynı zamanda manevi mirasının nasıl taçlandırıldığını da gözler önüne serdi. Fotoğraflar: DHA