İşte emeklilik için bilinmeyen haklar!

Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, SSK ve SGK alanındaki mesleki deneyimleri ışığında, erken emeklilik hakkının sadece fiziksel engellerle sınırlı olmadığını, ruhsal ve psikolojik hastalıkların da bu kapsamda değerlendirildiğini kaleme aldı. Karakaş, zihinsel ve psikolojik sorunlarla mücadele eden sigortalıların az primle ve yaş şartı aranmaksızın emekli olabilmelerine imkan tanıyan yasal hakların bilinmeyen yönlerini ve dikkat edilmesi gereken kritik noktaları ele aldı.

Sosyal güvenlik sistemi çerçevesinde sağlanan erken emeklilik hakları, birçok kişi tarafından sadece bedensel engellere yönelik bir hak olarak bilinse de mevzuat ruhsal hastalıkları da bu kapsama dahil ediyor. Türkiye Gazetesi'nden, Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre, psikolojik rahatsızlıklar nedeniyle çalışma gücünü kaybeden sigortalılar için belirli kriterler dahilinde emeklilik kapısı aralanıyor. GENÇ YAŞTA VE AZ PRİMLE EMEKLİLİK MÜMKÜN Normal emeklilik şartları ile malulen emeklilik arasındaki temel farkları açıklayan İsa Karakaş, "Normal emeklilik için yaş, prim ve süre şartları bir aradadır. Ancak malulen emeklilikte 'yaş' şartı aranmaz. Az primle ve genç yaşta emeklilik imkânı doğar" ifadelerini kullandı. Bu sürecin sadece ekonomik bir destek olmadığını belirten Karakaş, "Sadece bedensel değil, psikolojik hastalıklar da bu kapsamdadır. Bu yolda, düzenli emeklilik maaş güvencesi sağlar. Üstelik emeklilikten sonra prim ödemeden sağlık hizmetlerine erişim hakkı verir" diyerek sistemin sosyal güvence boyutuna dikkat çekti. PSİKİYATRİ HASTALARI SGK LİSTESİNDE İKİNCİ SIRADA Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) her yıl branşlar bazında yayımladığı maluliyet verileri, psikiyatrik rahatsızlıkların önemini ortaya koyuyor. İsa Karakaş’ın yazısında paylaştığı verilere göre, kanser hastalıklarından sonra malulen emeklilik hakkından en çok yararlanan kesimi psikiyatri hastaları oluşturuyor. SGK tarafından belirlenen psikiyatrik hastalıklar listesinin oldukça geniş bir yelpazeyi kapsadığı ve bu durumun ruhsal sorunlar yaşayan sigortalılar için önemli bir yasal dayanak teşkil ettiği ifade ediliyor. MALULEN VE ENGELLİ EMEKLİLİĞİNDE KRİTİK AYRIM Erken emeklilik yolunda sigortalıların önünde iki farklı seçenek bulunuyor ancak bu seçeneklerin değerlendirilmesinde hastalığın başlangıç zamanı hayati önem taşıyor. Karakaş, "Hastalığınız doğuştan ya da sigorta başlangıcınızdan önce ise malulen emeklilik yolu kapalı. Hastalığınız sigorta başlangıcından sonra meydana gelmiş ise iki seçeneğiniz var" uyarısında bulundu. Bu kapsamda malulen emeklilik için çalışma gücünün en az %60'ının kaybedilmiş olması gerekirken, engelli emekliliği kategorisinde %40 oranında bir kayıp yaşanması emeklilik için yeterli kabul ediliyor. BAŞVURU SÜRECİ VE HAK ARAMA ÇAĞRISI Ruh sağlığının iş yaşamındaki süreklilik için temel bir unsur olduğunu belirten Karakaş, ciddi rahatsızlıkları olan bireylerin bu haklarını kullanmaları gerektiğini vurguladı. Mevcut sağlık sorunları karşısında SGK’nın sunduğu imkanların bir "huzur hakkı" olarak görülmesi gerektiğini ifade eden Karakaş, ciddi ruhsal rahatsızlıkları bulunan sigortalıların vakit kaybetmeden bulunduğun ildeki SGK müdürlüklerine müracaat etmeleri ve prim durumlarına göre uygun olan prosedürü başlatmaları tavsiyesinde bulundu. Yazıda, bu sürecin sadece bir maaş bağlanması değil, aynı zamanda sağlık hizmetlerine kesintisiz erişim anlamına geldiği hatırlatıldı.