THY'nin alacağı Boeing uçakları: Riskli bir yatırım mı yapılıyor?

THY, havacılık tarihinin en tartışmalı uçak modellerinden biri olan 'Boeing 737 Max' serisinden yüzlerce uçak satın almaya hazırlanıyor. Fakat bu karar, söz konusu uçakların ölümcül kazalar, yazılım hataları ve son dönemde yaşanan teknik arızalarla gölgelenen geçmişini yeniden gündeme getirdi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Washington ziyaretinin ardından açıklanan anlaşmaya göre Türk Hava Yolları (THY), 100'ü kesin, 50’si opsiyonlu olmak üzere toplam 150 adet 'Boeing 737 Max' siparişi verecek. Uçakların teslimatının 2029-2034 yılları arasında yapılması planlanıyor. UÇAKLAR SORUNLU GEÇMİŞLERİ İLE GÜNDEME GELDİ Boeing 737 Max, şirket tarihinin en hızlı satan modeli olma özelliğini taşıyor. 2017’de daha da çok değeri artan Boeing, kısa sürede 4 bin 500’den fazla sipariş aldı fakat söz konusu uçaklar, sadece 2 yıl içinde 2 büyük facia ile gündeme geldi. -2018’de Endonezya’da Lion Air’a ait bir Max 8 düştü, 189 kişi öldü. -Endonezya'daki kazadan 5 ay sonra ise Etiyopya Havayolları’na ait aynı model yine havalandıktan dakikalar sonra yere çakıldı; 157 kişi hayatını kaybetti. İki kazada toplam 346 kişi hayatını kaybetti. Kazaların ardından tüm dünyada Max uçuşları durduruldu. Araştırmalar, uçağın dengesini korumak için tasarlanan MCAS adlı yazılımın pilotları yanlış yönlendirdiğini ortaya koydu. Boeing hem yazılımı değiştirmek hem de pilotlara yeniden eğitim vermek zorunda kaldı. ACİL ÇIKIŞ KAPILARI KOPTU Öte yandan, 2024’te Alaska Havayolları’na ait bir 737 Max 9’un acil çıkış kapısı, havadayken gövdeden koptu. Şans eseri kimse hayatını kaybetmedi, ancak olay yüzlerce Max uçağının hangara çekilmesine ve binlerce yolcunun mağdur olmasına yol açtı. İncelemeler, birçok uçakta gevşek cıvatalar bulunduğunu gösterdi. TÜRKİYE RİSKLİ BİR YATIRIM MI YAPIYOR? THY, geçmişte de Max filosu oluşturmuştu. Şirketin bugün 39 adet 737 Max uçağı bulunuyor. Yeni alımla birlikte bu sayı katlanarak artacak. Ancak Boeing’in kazalar sonrası yaşadığı yüzde 80’lik değer kaybı ve şirketin bir daha eski güven seviyesine ulaşamaması, kamuoyunda “Türkiye riskli bir yatırım mı yapıyor?” sorusunu gündeme getiriyor. Öte yandan yalnızca THY değil, Pegasus da 2024’te Boeing’e büyük sipariş verdi. Şirket, 100’ü kesin 100’ü opsiyonlu olmak üzere 200 adet Max 10 için 36 milyar dolarlık anlaşma yaptı. Boeing 737 Max serisi, daha az yakıt tüketmesi ve işletme maliyetlerini düşürmesiyle öne çıkıyor. Ancak havacılıkta maliyet avantajı ile yolcu güvenliği arasındaki denge, tarih boyunca olduğu gibi bugün de tartışma konusu. Türkiye’nin bu alımla hangi hesabı öne çıkardığı ve yolcuların güven kaygısının nasıl yönetileceği önümüzdeki yıllarda daha da belirginleşecek.