Tüketici Hakem Heyetlerinin Sayısı Azaltılmalı mı?

Ticaret Bakanlığı’nın 16.09.2025 tarihli kararı ile 19 büyükşehirde görev yapan 64 Tüketici Hakem Heyetinden 45’i yıl sonuna kadar kapatılacak. 2026’da diğer illerde de benzer bir düzenleme planlanıyor. Bu kararlarla ülke genelinde 211 olan heyet sayısının 90’a kadar düşürüleceğini gösteriyor. 

Bu şehirlerden birisi olan Antalya’da aralarında Alanya ve Manavgat ilçesi ile merkez ilçeler olan Konyaaltı, Kepez ve Muratpaşa’nın da bulunduğu 5 ilçedeki Tüketici Hakem Heyetleri kapatılacak.

Hakem heyetlerinin kapatılmasına, sayılarının azaltılmasına tüketici örgütlerinin büyük çoğunluğu karşı çıkıyor.

Bakanlık aldığı kararı “kaynak verimliliği” ve “ihtisaslaşma” gerekçelerini göstermekte.

Peki kim haklı?

Bir konuda haklıyı bulmaktan ziyade doğruyu, uygulanabilir olanı ve tüketicinin yararına çözmek gerekir.

Hakem heyetleri neden önemli? Hakem heyetleri halkın hak aramasının en kolay ve masrafsız yolu. Tüketicinin hakkını aramasında süre mahkemeye göre oldukça kısa sayılır.

İşte bu yönleriyle halkın mahkemesi olarak da değerlendirebileceğimiz hakem heyetlerine tüketicinin erişimi son derece önemli. Her ne kadar bakanlık kaynak verimliliği ve teknolojik gelişmelerle hakem heyetlerine başvurunun kolaylığını gerekçe gösterse de, tüketicinin büyük çoğunluğunun halen e devlet uygulamalarında yetersizliği başvuru sayısını azaltacaktır. İlçelerdeki hakem heyetleri en azından tüketicinin ulaşımı açısından kolaylık sağladığından giderek başvurular yapılabiliyordu. Bakanlığın sayı azaltma kararının bu aşamada erken olduğu kanaatindeyim.

Alınan kararın tüketici örgütlerinin görüşü alınmadan alınması da ayrı bir garabettir. Kamunun eylem ve işlemlerinde şeffaf olması açısından da çelişkidir.

Ne yapılmalı?

Yapılması gereken Tüketici Hakem heyetlerinin kapatılması veya azaltılması değildir. Tüketici hakem heyetlerinin üyelerinin toplantılara katılımın sağlanması ve denetlenmesi, kararların adil ve doğru verilmesini, bunun sağlanması için, tüm heyet üyelerinin belli periyodlarla verilen eğitici seminerlere iştirak etme zorunluluğu getirilmesi, inceleme ve karar süreçlerinin hızlandırılarak uyuşmazlığını sonuçlandırılma süresinin kısaltılması gerekir.