Menüdeki fiyat oyunlarına dikkat!

Bir restorana gidiyorsunuz… Menüde kocaman harflerle “2 kişilik serpme kahvaltı – 1.000 TL” yazıyor. Siz doğal olarak iki kişinin toplam 1.000 lira ödeyeceğini düşünüyorsunuz. Hesap geliyor: 2.000 TL! Çünkü o 1.000 liranın kişi başı fiyat olduğu, menünün bir köşesinde küçük harflerle yazılmış!

Tüketici böyle bir fiyatlandırmayla yanıltılabilir mi? 

Fiyat tüketicinin görebileceği, okuyabileceği ve yanlış anlamayacağı şekilde gösterilmek zorundadır.

Fiyat Etiketi Yönetmeliği’ne göre fiyat listelerindeki bilgiler; okunabilir, yeterli büyüklükte, gerçeğe uygun olmalı ve yanıltıcı ya da aldatıcı olmamalıdır. Lokanta, restoran ve kafelerde fiyat listeleri tüketicinin kolaylıkla görebileceği ve okuyabileceği şekilde sunulmalıdır.

Dolayısıyla “2 kişilik 1.000 TL” ifadesini öne çıkarıp, bunun kişi başı olduğunu küçük ve fark edilmesi zor bir ifadeyle belirtmek, yanıltıcı bir fiyat sunumu ve haksız ticari uygulama olarak değerlendirilebilir.

Aynı sorun menü fotoğraflarında da karşımıza çıkıyor. Fotoğrafta kocaman, bol malzemeli bir yemek… Masaya gelen ise küçücük porsiyon, farklı içerik veya bambaşka bir görünüm!

Eğer kullanılan görsel tüketicide ürünün niteliği, miktarı veya içeriği hakkında gerçeğe aykırı bir algı oluşturuyorsa, bu durum yanıltıcı ticari uygulama veya aldatıcı reklam kapsamında değerlendirilebilir. Mevzuat reklamların mal veya hizmetin niteliği, miktarı ve gerçek toplam fiyatı konusunda tüketiciyi yanıltmasını açıkça yasaklıyor.

Tüketici hakkını ararken mutlaka belge toplamalı. Menünün fotoğrafını çekin. Fiyatın göründüğü bölümü kaydedin. Adisyonu ve faturayı mutlaka alın. Gerekirse ürünün fotoğrafını da çekin. Ve “Nasıl olsa bir şey çıkmaz” demeyin!

Ticaret Bakanlığı’na, Ticaret İl Müdürlüğü’ne veya Reklam Kurulu’na şikâyetinizi iletin.

Fiyat listesi ihlallerinde 2026 yılı için her bir aykırılık bakımından 3.973 TL idari para cezası uygulanabiliyor. Aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalarda ise ihlalin niteliğine göre 99.339 TL’den 39.916.524 TL’ye kadar idari para cezası söz konusu olabiliyor. Ayrıca reklamın durdurulması ve diğer yaptırımlar da uygulanabiliyor.

Menü, tüketiciyi şaşırtmak için değil; tüketiciyi doğru bilgilendirmek için vardır. Tüketici hesabı geldiğinde gerçeği öğrenmek zorunda değildir.

Gerçek fiyatı sipariş vermeden önce bilmek tüketicinin hakkıdır!

Av. İbrahim GÜLLÜ 

TÜKONFED (Tüketici Konfederasyonu) Başkan V.