Gerekçesi şaşırttı:Türk maden suyu İsviçre’de yasaklandı

İsviçre, Türkiye menşeli Sırma maden suyunun belirli bir partisini yüksek bor oranı gerekçesiyle geri çağırdı. Üretici firma ürünün Türkiye ve AB mevzuatına uygun olduğunu savunurken, karar ülkeler arasındaki farklı gıda güvenliği kriterlerini yeniden gündeme geldi.

İsviçre’de, Türkiye menşeli Sırma maden suyunun 2 Eylül 2025 tarihli partisi için geri çağırma kararı alındı. İsviçreli yetkililer, analizlerde tespit edilen bor oranının ülkenin yerel sınırlarını aştığını belirterek tüketicilere ürünü tüketmemeleri çağrısında bulundu. Üretici tarafı ise söz konusu ürünün Türkiye ve Avrupa Birliği standartlarına uygun olduğunu vurguladı. GERİ ÇAĞIRMA KARARI TEK PARTİYİ KAPSIYOR İsviçre’de dağıtımı LADES GmbH tarafından yapılan Türkiye menşeli SIRMA Mineralwasser için alınan geri çağırma kararının tüm ürünleri değil, yalnızca belirli bir üretim partisini kapsadığı bildirildi. RecallSwiss tarafından yayımlanan resmi duyuruda, tüketicilerden söz konusu ürünü içmemeleri ve satın aldıkları noktalara iade etmeleri istendi. İsviçre makamlarının paylaştığı bilgilere göre geri çağrılan ürünün parti bilgileri şöyle: Üretim tarihi: 2 Eylül 2025 Son tüketim tarihi: 26 Kasım 2026 KRİZİN MERKEZİNDE BOR ORANI VAR Geri çağırmanın gerekçesi, üründe tespit edilen bor oranının İsviçre’de kabul edilen sınırların üzerinde bulunması oldu. Bor, doğal yeraltı ve kaynak sularında bulunabilen bir element olarak biliniyor. ÜLKELERE GÖRE SINIRLAR DEĞİŞİYOR Bor konusunda uluslararası kurumların yaklaşımı birbirinden farklılık gösteriyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), içme suları için 2,4 mg/L düzeyini kılavuz değer olarak referans alıyor. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ise yetişkinler için günlük tolere edilebilir üst alım sınırını 8 mg olarak kabul ediyor. Mineralli sularda ise düzenlemeler doğrudan “bor limiti” üzerinden değil, çoğu zaman farklı parametreler üzerinden yürütülüyor. Türkiye’de bazı doğal kaynaklarda bor seviyesinin litrede 8-10 miligrama kadar çıkabildiği ve bu değerlerin yerel mevzuata uygun kabul edildiği belirtiliyor. Almanya Federal Risk Değerlendirme Enstitüsü (BfR) gibi kuruluşlar ise değerlendirmeyi daha geniş bir çerçevede ele alıyor. BfR uzmanları, borun yalnızca maden suyunda değil; bazı kuruyemişler ve çeşitli gıdalarda da doğal olarak bulunduğunu hatırlatıyor. Bu nedenle risk değerlendirmesinin sadece su tüketimi üzerinden yapılmasının yanıltıcı olabileceği ifade ediliyor. ŞİRKETTEN AÇIKLAMA: “AB VE TÜRKİYE STANDARTLARINA UYGUN” Ürünle ilgili edinilen bilgilere göre Sırma maden suları, İsviçre’ye doğrudan üretici tarafından ihraç edilen bir ürün grubu değil; pazara distribütörler aracılığıyla sunuluyor. Şirket yetkilileri ise ürünlerin hem Türkiye hem de Avrupa Birliği mevzuatına uygun şekilde üretildiğini belirtiyor. Yetkililer, Sırma maden sularının güvenli olduğunu savunurken, İsviçre’deki kararın yerel mevzuat farklılığından kaynaklandığını ifade ediyor. Böylece tartışmanın odağı, ürün güvenliğinden çok ülkeler arasındaki farklı düzenleme ve limit uygulamalarına kayıyor. Benzer bir durum 2024 yılında Beypazarı markası için de yaşanmış, o dönemde yapılan açıklamalarda İsviçre’nin Avrupa Birliği’nden daha katı yerel mevzuat uyguladığı belirtilmişti. YÜKSEK BOR MARUZİYETİ NEDEN TARTIŞILIYOR? Bor, insan vücudu için eser düzeyde gerekli kabul edilen elementlerden biri olsa da yüksek dozda ve uzun süreli maruziyet halinde bazı sağlık riskleri doğurabiliyor. Bilimsel çalışmalarda, aşırı bor alımının özellikle üreme sistemi, sperm kalitesi ve fetal gelişim üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğine işaret ediliyor.