‘Hürmüz’ krizi sonrası yakıt savaşları yolda: Binlerce uçuş yolda

İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’nın ticari trafiğe kapatılması, e jet yakıtı fiyatlarında tarihi bir sıçramaya yol açarak Avrupa havacılık sektörünü doğrudan vurdu. Havayolları yakıt krizi sonrası binlerce uçuşunu iptal etti.

Avrupa havacılık sektörü, son yılların en büyük yakıt krizlerinden biriyle karşı karşıya. Orta Doğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, özellikle Avrupa’da yaygın olarak kullanılan Jet A-1 tipi uçak yakıtının tedarikini olumsuz etkiledi. Hürmüz ablukası, havayolu şirketlerini ciddi bir yakıt darboğazıyla baş başa bıraktı. Şimdiden binlerce uçuş iptal edildi. Kıtanın jet yakıtı arzının yaklaşık yarısını Orta Doğu’dan ithal etmesi sebebiyle dalgalanmalara karşı savunmasız kalan havayolları, bugünden ekim ayına kadar olan dönem için binlerce uçuşu iptal etti. Kriz nedeniyle yaklaşık iki milyon yolcu seyahat planlarını değiştirmek zorunda kaldı. Sadece Alman havayolu şirketi Lufthansa, yaz dönemini de kapsayan takvimde 20 bin uçuşunu programdan çıkardı. AVRUPA'DA YAKIT KITLIĞI Yakıt krizinin en sıcak hissedildiği bölge ise İskoçya oldu. Ülkenin en büyük iki seyahat merkezi olan Edinburgh ve Glasgow havalimanlarında jet yakıtının temel maddesi olan kerosen kıtlığı baş gösterdi. Glasgow’dan kalkan TUI havayollarına ait jetler yakıt ikmali için rotasını Prestwick’e çevirirken, Edinburgh’dan kalkarak Dubai ve Paris’e gitmeyi planlayan uzun menzilli uçaklar ise Manchester’a zorunlu iniş yaparak yakıt takviyesi gerçekleştirdi. Havalimanı otoriteleri krizin aşılması için tedarikçilerle yoğun bir trafik yürütürken seyahat edeceklere havayolu şirketlerinden uçuş durumlarını kontrol etme çağrısı yaptı. STOKLAR ERİYOR ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre, Washington’ın stratejik petrol rezervi (SPR) mart sonundan bu yana yüzde 2 oranında eridi ve haftalık bazda yüzde 2’lik düzenli düşüş trendini sürdürdü. Mevcut tüketim ve çekim hızı bu şekilde devam ettiği takdirde, ABD’nin elindeki ham petrol stoğu kasım ayında yasal alt sınır olan 150 milyon varil seviyesine gerileyecek. Avustralya ise Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmasına ve başlangıç stoklarının düşüklüğüne rağmen müttefiklerinin ticari desteğiyle yakıt ithalatını sürdürerek iç piyasasını dengede tuttu. Hükümet verilerine göre ülke genelinde şu an için 43 günlük benzin ve 38 günlük dizel stoğu bulunuyor, bu durum küresel yakıt kıtlığı riskinin 2026 mali yılında Avustralya'yı teğet geçmesini sağlarken, ülkenin ithalata olan kronik bağımlılığı nedeniyle 2027 mali yılı için temkinli ve riskli bir bekleyiş hakimiyetini koruyor.