Menenjitte erken teşhis hayat kurtarır

“Erken teşhis hayat kurtarır.” Menenjit hastalığından dünyada her yıl milyonlarca insanın hayatını kaybediyor. Özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda daha sık görülen bu hastalık, erken teşhis edilmediği zaman hayati tehlike taşıyor. Peki menenjit nedir? Hangi etkenlerle ortaya çıkar ve en sık görülen belirtileri nelerdir? Sorularımızın hepsi detaylarda… Menenjit ile ilgili açıklamalarda bulunan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları doktoru Prof. Dr. Müjgan Alikaşifoğlu, “Çocukluk çağında uygulanan menenjit aşıları meningokok, pnömokok ve Hib adı verilen bakterilere karşı koruma sağlıyor” dedi.

ÖZEL HABER/BEYZA NUR ALNİAÇIK Son dönemde menenjit vakaları ve menenjit aşılarına ilişkin tartışmalar yeniden gündemde. Özellikle çocuklarda ağır sonuçlara yol açabilen bu hastalık, ailelerde endişeye neden olurken, uzmanlar ise erken teşhisin hayati önem taşıdığına vurgu yapıyor. Erken teşhisin hayati olduğu menenjit, saatler içinde ölümle sonuçlanabilen ciddi bir enfeksiyondur. Zonguldak'ta 14 yaşındaki ortaokul öğrencisi Çağla Savaş, menenjit ön tanısıyla tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetmişti. Erken teşhis yapılmadığını iddia eden ailesi, Çağla'nın 4 gün boyunca acil servise götürülmesine rağmen teşhis konulmayıp serum/antibiyotik ile eve gönderildiğini belirtmişti. MENENJİT NEDİR? Peki menenjit nedir? Menenjit, beyin ve omuriliği çevreleyen zarların iltihaplanmasıyla ortaya çıkan ciddi bir enfeksiyon hastalığı olarak biliniyor. Hastalığa virüsler, bakteriler ve nadiren mantarlar neden olabiliyor. Özellikle bakteriyel menenjit vakaları hızlı ilerlemesi nedeniyle büyük risk taşıyor. Uzmanlara göre menenjitin en sık görülen belirtileri arasında yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, kusma, halsizlik, bilinç bulanıklığı ve ışığa karşı hassasiyet yer alıyor. Bebeklerde ise sürekli ağlama, emmeyi reddetme, havale, uyku hali ve bıngıldakta şişlik gibi belirtiler görülebiliyor. AİLELER ERKEN DÖNEMDE NASIL FARK EDEBİLİR? Uzmanlar, menenjitin bazı durumlarda grip veya üst solunum yolu enfeksiyonuyla karıştırılabildiğini belirtiyor. Yüksek ateşle birlikte ense sertliği, bilinç değişikliği, havale veya ciltte mor döküntü görülmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği ifade ediliyor. Özellikle küçük çocuklarda hastalığın çok hızlı ilerleyebildiğini belirten uzmanlar, erken teşhisin hem ölüm riskini hem de kalıcı hasar ihtimalini önemli ölçüde azalttığını belirtiyor. EN RİSKLİ GRUP: BEBEKLER VE ÇOCUKLAR Menenjit her yaş grubunda görülebilse de özellikle bebekler, küçük çocuklar, bağışıklık sistemi zayıf bireyler ve toplu yaşam alanlarında bulunan kişiler daha büyük risk altında bulunuyor. Uzmanlara göre hastalık damlacık yoluyla bulaşabiliyor. Bu nedenle kreşler, okullar, yurtlar ve askeri birlikler gibi kalabalık alanlarda bulaş riski artış gösterebiliyor. MENENJİT AŞILARI HANGİ HASTALIKLARA KARŞI KORUYOR? Bakterilere karşı koruma sağladığını söyleyen Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları doktoru Prof. Dr. Müjgan Alikaşifoğlu, “Çocukluk çağında uygulanan menenjit aşıları meningokok, pnömokok ve Hib adı verilen bakterilere karşı koruma sağlıyor. Özellikle meningokok bakterisinin bazı türleri ağır menenjit tablolarına yol açabiliyor. Ülkemizde Bakteriyel menenjitlere karşı koruyucu olan üç menenjit aşısının ikisi (pnömokok ve Hemophilus Influenza Tip B aşıları) Çocukluk Çağı Aşılama Takviminde yer almakta ve ayrıca riskli gruplar da aşılanmaktadır (Pnömokok aşısı 65 yaş üzeri nufusa da yapılmaktadır)” dedi. KİMLER MENENJİT AŞISI YAPTIRMALI? Kimler menenjit aşısı yaptırmalı sorusuna cevap veren Prof. Dr. Müjgan Alikaşifoğlu, “Meningokok aşıları ise ACWY ve B tipi aşıları olmak üzere iki çeşittir. Gelişmiş ülkelerde aşı takviminde yer alan bu aşılar ülkemizde de bulunmaktadır. Her iki aşı da 2. aydan itibaren 3 doz olarak bebeklere uygulanabilmektedir. Yalnız bebeklere değil hac ve umreye gidenlere, askere gidenlere, yatılı okul öğrencileri gibi toplu alanlarda yaşayanlara, bağışıklık sistemi zayıf kişilere de meningokok menenjit aşılarının yapılması önerilmektedir” açıklamasında bulundu. MENİNGOKOK AŞISI NEDEN ULUSAL TAKVİMDE YOK? Kamuoyunda en çok tartışılan konulardan biri ise meningokok aşısının Türkiye’de Ulusal Aşı Takvimi’nde yer almaması. Bazı ülkelerde devlet tarafından ücretsiz uygulanan meningokok aşısı, Türkiye’de çoğunlukla özel sağlık kuruluşlarında ücretli şekilde yapılıyor. Ücretli olan bu aşı aileleri de maddi açıdan zorlayabiliyor.  AŞI ÜCRETLERİ AİLELERİ ZORLUYOR Özel hastaneler ve sağlık kuruluşlarında menenjit aşılarının ücretleri sigortalı 1260 TL- 4900TL arasında değişirken, sigortasız ücreti ise 1530 TL- 7400 TL arasında değişiklik gösteriyor. Bu durum birçok aile için ciddi bir ekonomik yük oluşturuyor. Aileler, özellikle çocuklarını korumak için gerekli görülen aşıların daha erişilebilir hale getirilmesi gerektiğini savunurken, devlet desteğinin artırılması yönünde çağrılar da gündemde. İNGİLTERE ÖRNEĞİ DİKKAT ÇEKTİ İngiltere’nin Kent bölgesinde mart ayında yaşanan menenjit vakalarında iki kişinin hayatını kaybetmesi sonrası devletin hızlı müdahalesi dikkat çekmişti. Bölgede temaslı takibi, bilgilendirme çalışmaları ve aşılama süreçleri hızla devreye alınmıştı. KALICI HASAR RİSKİ BULUNUYOR Uzmanlar, tedavide geç kalınması halinde menenjitin işitme kaybı, nörolojik sorunlar, öğrenme güçlüğü ve bazı fiziksel hasarlar gibi kalıcı etkilere yol açabileceğini belirtiyor. Prof. Dr. Müjgan Alikaşifoğlu ülkemizde alınan önlemlere de değinerek sözlerini şu şekilde sonlandırdı: “Meningokok salgınları sırasında ülkemizde aşılama hariç alınması gereken diğer önlemler hızla alınmakta ve uygulanmaktadır. Aşılamanın Çocukluk Çağı Aşı Takvimine alınması ve ayrıca riskli gruplara uygulanması sadece hastalığın  salgın anında kontrol edilmesini kolaylaştırmayacak zamanla hastalığın sıklığını da azaltacaktır.”