Resmi olarak uygulamaya kondu: Türkiye'de yeni gıda dönemi başladı!

Tarım ve Orman Bakanlığı, halk sağlığının muhafaza edilmesi ve tüketicilerin yanlış bilgilendirilmesinin önüne geçilmesi hedefiyle hazırlanan "Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği"ni resmi olarak yayımlayarak uygulamaya koydu.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hayata geçirilen "Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği", gıda sektöründe yeni bir dönemi başlatıyor. Alınan kararlar uyarınca, 31 Aralık 2025 tarihinden önce Türkiye sınırları dahilinde satışı yapılmamış, yaygın biçimde tüketilmemiş ve "yeni gıda" sınıfına dahil olan tüm ürünlerin bu yönetmelik kurallarına göre incelenmesi zorunlu kılındı. Öte yandan gıda enzimleri, mevcut gıda katkı maddeleri ile genetiği değiştirilmiş ürünler (GDO) ise bu mevzuatın sınırları dışında tutuldu. DOMUZ VE BÖCEK KAYNAKLI BİLEŞENLERE İZİN VERİLMEYECEK Hazırlanan yeni mevzuatta yer alan en kritik maddelerden biri, böcek ve domuz kaynaklı bileşenler içeren hiçbir yeni gıda maddesine Türkiye'de kesinlikle izin verilmeyecek olması oldu. Bu nitelikteki ürünler için gerçekleştirilecek olan tüm resmi başvurular doğrudan geri çevrilecek ve bu gıdaların izin verilen ürünler listesine dahil edilmesi mümkün olmayacak. Bir ürünün iç pazarda satışa sunulabilmesi adına insan sağlığı üzerinde hiçbir olumsuz etki barındırmadığının bilimsel yollarla ispatlanması, tüketicileri aldatıcı nitelikte olmaması ve besleyicilik performansı yönünden mevcut gıda maddelerinden daha geride kalmaması şart koşulacak. YENİ GIDA SINIFINA DAHİL EDİLEN ÜRÜN GRUPLARI BELİRLENDİ Bakanlık tarafından yayımlanan metinde, hangi ürünlerin yeni gıda kategorisinde ele alınacağı şu şekilde listelendi: Laboratuvar ortamlarında kimyasal ya da fiziksel yapısı farklılaştırılmış moleküler gıdalar, mikroorganizmalar, mantarlar veya algler vasıtasıyla elde edilen ürünler, bitkisel ve hayvansal kaynaklardan alışılagelmişin dışındaki tekniklerle elde edilen gıdalar, laboratuvar şartlarında hücre veya doku kültürü yöntemiyle üretilen besinler, modern üretim teknolojileriyle geliştirilmiş yiyecekler, nano-materyal barındıran teknolojik gıdalar ile daha önce vitamin ya da takviye edici gıda şeklinde kullanılıp sonradan normal gıda maddesine dönüştürülen unsurlar. RESMİ BAŞVURU VE BİLİMSEL İNCELEME ETAPLARI Gıda sektöründe faaliyet gösteren firmalar, ürettikleri ya da ithal ettikleri ürünlerin "yeni gıda" statüsünde olup olmadığını önceden tespit etmekle mükellef olacak. Kararsız kalınan durumlarda ise Gıda ve Control Genel Müdürlüğü'ne başvuru yapılması gerekecek. İlgili başvuruların evrak ve içerik uygunluğu 45 iş günü içerisinde tetkik edildikten sonra hazırlanan dosya, uzman bilim insanlarından meydana gelen "Bilimsel Komisyon" kuruluna sevk edilecek. Bu komisyon, söz konusu ürünü tam 9 ay boyunca derinlemesine inceleyerek olası sağlık risklerine dair kapsamlı bir rapor hazırlayacak. GELENEKSEL ÜRÜNLERE HIZLANDIRILMIŞ PROSEDÜR Dünya genelinde en az 25 yıllık bir tüketim geçmişine sahip olduğu resmi belgelerle kanıtlanan gıdalar için ise çok daha kısa süren bir onay mekanizması işletilecek. Bu tarz geleneksel ürünlerin inceleme ve değerlendirme süresi 4 aya kadar indirilecek ve düzenlenen kurumsal raporlar 30 gün boyunca halkın görüş ve önerilerine açık tutulacak. Süreç içerisinde firmaların imalat yöntemleri ve ticari sır niteliğindeki bilgileri gizli tutulabilecek; fakat şirket unvanı, ürün nitelikleri ve insan sağlığına yönelik etkileri içeren veriler hiçbir şekilde gizlenemeyecek. Acil bir sağlık riski belirmesi durumunda ise Bakanlık tüm verileri kamuoyu ile paylaşma hakkına sahip olacak.