Trump'ı yıkan anket! Dünya sırtını döndü

Temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi’ne katılması beklenen ABD Başkanı Donald Trump’ı kızdıracak bir anket çalışmasının sonuçları paylaşıldı. Avrupa’da ABD’yi hâlâ müttefik olarak görenlerin oranı 15 ülkede her 10 kişiden sadece biri olarak kayıtlara geçti.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) tarafından paylaşılan anket sonuçları gündeme geldi. Temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi öncesinde yayımlanan yeni bir kamuoyu araştırması, Avrupa’da ABD’ye yönelik güvenin ciddi şekilde zayıfladığını ortaya koydu. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nin (European Council on Foreign Relations) 15 Avrupa ülkesinde gerçekleştirdiği ankete göre, katılımcıların yalnızca her 10 kişiden sadece biri ABD'yi “müttefik” olarak tanımlıyor. Araştırma sonuçları, Avrupa kamuoyunun Washington’un güvenlik taahhütlerine eskisi kadar inanmadığını gösteriyor.  Ankete katılanların büyük bölümü, ülkelerinin olası bir saldırıya uğraması halinde ABD’nin yardım edeceğinden emin olmadığını ifade etti. Buna karşılık, Avrupa ülkelerinin birbirlerine destek vereceğine duyulan güvenin daha yüksek olduğu görüldü. ABD’YE GÜVEN SON YILLARIN EN DÜŞÜK NOKTASINDA Ankette ABD’yi müttefik olarak görenlerin oranı, Kasım 2024’te yüzde 22 seviyesindeyken altı ay önce yüzde 16’ya, son araştırmada ise yüzde 11’e kadar geriledi. Katılımcıların önemli bir bölümü ABD’yi artık “gerekli bir ortak” olarak değerlendirirken, yüzde 13’ü rakip, yüzde 12’si ise doğrudan düşman olarak gördüğünü belirtti. Araştırmanın ortak yazarlarından, ECFR uzmanı Jana Kobzová, “Kıta genelinde, Washington'a olan bağımlılığı azaltmaya yönelik açık bir destek var. Avrupalılar giderek daha yüksek savunma harcamalarına açıklar ve en önemlisi, komşu ülkelerin bir krizde kendilerine yardım edeceğine dair çarpıcı bir güven gösteriyorlar" ifadelerini kullandı. SAVUNMA HARCAMALARINA DESTEK ARTIYOR Ankete göre Avrupa genelinde savunma bütçelerinin artırılmasına verilen destek geçen yıla kıyasla yükseldi. Bu artışa rağmen, İtalya savunma harcamalarının genişletilmesine çoğunluğun karşı çıktığı tek ülke olarak öne çıktı. Katılımcıların yüzde 47’si, savunma yatırımlarının finansmanı için Avrupa Birliği’nin ortak borçlanma yöntemini desteklediğini belirtirken, yüzde 35’i bu fikre karşı çıktı. Ortak finansman modeline en güçlü destek Portekiz, Danimarka, Hollanda ve İspanya’da kaydedildi. “AVRUPA MALI SİLAH” TALEBİ GÜÇLENİYOR Araştırma, Avrupa ülkelerinde ABD savunma sanayisine olan bağımlılığın azaltılması gerektiği yönündeki görüşün yaygınlaştığını da ortaya koydu. Katılımcıların çoğu, askeri teçhizat alımlarında Avrupa merkezli üreticilere öncelik verilmesini destekledi. Bu yaklaşımın en fazla destek gördüğü ülkeler arasında Danimarka'da (%75), Hollanda'da (%72), İsveç'te (%70), Portekiz'de (%69), Fransa'da (%66), İsviçre'de (%64), İngiltere ve İspanya'da (%62) görüldü. İngiltere ve İspanya’da da çoğunluk, savunma alanında Avrupa üretiminin güçlendirilmesini savundu. Öte yandan, NATO’nun yerine yalnızca Avrupa Birliği üyelerinden oluşacak yeni bir savunma örgütü kurulması fikri geniş destek bulmadı. Katılımcıların yalnızca yüzde 29’u böyle bir oluşumu destekledi. Araştırmada dikkat çeken bir diğer sonuç ise Donald Trump sonrası döneme ilişkin beklentiler oldu. Bulgaristan dışında ankete katılan ülkelerin çoğunda, Trump’ın görevden ayrılmasının ardından ABD ile Avrupa arasındaki ilişkilerin düzelebileceği görüşü öne çıktı. Bu beklenti özellikle Fransa, İspanya, Danimarka, Hollanda ve İsveç’te güçlü şekilde hissedildi.