Yargıtay'dan flaş karar: İşten çıkarılanlar dikkat, artık geçersiz!

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işten çıkarıldığı gün arabuluculuğa götürülüp imza alınan işçinin iradesinin sakatlandığına karar verdi. Bu kararla beraber, işverenlerin “jet arabuluculuk” yöntemiyle işçi alacaklarını ortadan kaldırma girişimlerine engel konuldu.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, son dönemde bazı işverenlerin sıkça başvurduğu "işten çıkarmayla aynı gün ara bulucuya gitme" usulünün önüne geçen bir karara imza attı. Kamuoyunda "jet ara buluculuk" olarak tabir edilen, işçinin kapının önüne konulduğu an eline alelacele tutanak tutuşturulması yöntemi yüksek mahkeme engeline takıldı. Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş'ın köşesinde yazdığına göre Yargıtay, tarafların uyuşmazlığı hür iradeleriyle ve müzakere ederek çözmesini öngörüp vazedilen ara buluculuk müessesesinin, salt işçinin ileride dava açmasına mâni olmak amacıyla bir hile-i şeriyye gibi kullanılamayacağına hükmetti. Bu emsal nitelikteki karar, işçinin zor durumda iken istifa ettirilerek alınan imzaların hukuken hükümsüz sayılacağını net bir şekilde ortaya koydu. 'ÇALIŞANIN SAĞLIĞI' BAHANESİ Her şey bir fabrikada, 6 yılı aşkın bir kıdemle üretim elemanı olarak çalışan bir işçinin, sağlık sorunları bahane edilerek iş akdinin feshedilmesiyle başladı. İşçi, ağır anksiyete ve depresif bozukluk tahtında tedavi görmekte, zihnini uyuşturan ağır ilaçlar kullanmaktaydı. Bilinci ve algıları zayıflamış, âdeta maruz kaldığı işlemleri idrak edemeyecek bir vaziyete düşmüştü. İşveren yetkilileri, "denize düşen yılana sarılır" misali, işçinin bu ruhi rahatsızlığını ve paraya olan acil ihtiyacını fırsat bildi. İş sözleşmesinin feshedildiği gün, işçi apar topar şirketin sürekli teşrikimesai içinde olduğu kadrolu bir ara bulucunun ofisine götürüldü. Kendisine tüm alacaklarının ödeneceği vadedilerek önüne konulan kâğıtlar alelacele imzalatıldı. 6 yıllık emeğin karşılığı olarak işçiye, aylık ücretinin çok altında, komik bir rakam olan net 156.058,70 TL reva görüldü. Üstelik aynı fabrikada sadece 3 yıllık kıdemi olan başka bir işçiye dahi 162.000 TL ödenmişken!İşte tam bu noktada hukuk literatüründeki "gabin", yani haksız yararlanma olgusu tüm çıplaklığıyla tecelli etti. İşçi, bilahare durumu idrak edince bu adaletsizliğe boyun eğmedi ve hukuk mücadelesi başlattı. YARGITAY DEVREYE GİRDİ İş Mahkemesi’nin önüne gelen bu ihtilafta ilk derece mahkemesi, dayatmayla imzalatılan ihtiyarî ara buluculuk tutanaklarının geçersizliğine hükmetti. İşveren vekilinin istinaf başvurusu üzerine dosyayı inceleyen ….. Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi de bu başvuruyu esastan reddederek yerel mahkemenin kararını onadı.  İşveren şansını bu kez temyiz yolunda denedi ancak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesinin kararını usul, kanun ve ispat kurallarına tamamen olumlu bularak onayladı. Böylece "jet ara buluculuk" formülü hukuken külliyen çökmüş oldu.