Kadınların Hayatına Dokunmayan Bir Gündem Eksiktir

Gündemi takip ettiğimizde çoğu zaman ekonomi, siyaset, hukuk, eğitim, çevre ve toplumsal sorunları birbirinden ayrı başlıklar olarak konuşuyoruz. Oysa hayat böyle işlemiyor. Bir ülkede yaşanan her gelişme, kadınların hayatına da doğrudan ya da dolaylı olarak dokunuyor.

Çünkü kadınlar yalnızca “kadın politikaları” başlığının öznesi değildir. Kadınlar ekonominin içinde, siyasetin içinde, çalışma hayatında, ailede, eğitimde, sokakta, doğanın içinde ve toplumun her alanındadır.

Bu nedenle bugün Türkiye’nin gündemini konuşurken sormamız gereken en temel sorulardan biri şudur:

Bütün bu gelişmeler kadınların hayatını nasıl etkiliyor?

Ekonomik kriz derinleştiğinde bunun kadınlar açısından karşılığı yalnızca artan faturalar değildir. Kadınların istihdama katılımının zorlaşması, güvencesiz ve kayıt dışı işlerde daha fazla yer almaları, ev içindeki ücretsiz bakım emeğinin artması ve ekonomik bağımsızlıklarının zayıflaması anlamına da gelir.

Bir kadın ekonomik olarak bağımsız değilse, hayatına dair karar alma gücü de sınırlanır. Şiddet gördüğü bir ilişkiden ayrılmak, çocuğunun geleceğine dair karar vermek, kendi hayatını yeniden kurmak çok daha zor hale gelir.

Bu nedenle kadınların ekonomik güçlenmesi bir “sosyal destek” meselesi değil, doğrudan doğruya hak ve özgürlük meselesidir.

Aynı durum siyasette de geçerlidir.

Kadınların karar alma mekanizmalarında yeterince temsil edilmediği bir toplumda, kadınların ihtiyaçlarının politikaların merkezinde yer almasını beklemek kolay değildir. Oysa kadınların siyasette yalnızca seçmen olarak değil, karar verici olarak da var olması gerekir.
Bir belediye meclisinde, parlamentoda, yerel yönetimlerde, kamu kurumlarında veya sivil toplum kuruluşlarında kadınların daha fazla söz sahibi olması yalnızca temsil oranlarını değiştirmez. Gündemin kendisini de değiştirir.

Çünkü kadınlar sokağın güvenliğini, çocuk bakımını, yaşlı bakımını, ulaşımı, sağlık hizmetlerine erişimi, eğitimi ve çevresel sorunları hayatın içinden deneyimler.

Kadınların sesi karar mekanizmalarına taşındığında toplumun tamamının ihtiyaçları daha görünür hale gelir.
Bugünün bir başka önemli meselesi ise iklim krizi.

İklim değişikliğini yalnızca sıcaklıkların artması, kuraklık ya da doğal afetler üzerinden konuşmak eksik bir yaklaşım olur. İklim krizi aynı zamanda bir adalet meselesidir.

Krizlerin yükü toplumun bütün kesimlerine eşit dağılmıyor. Özellikle ekonomik ve sosyal açıdan daha kırılgan gruplar, krizlerin sonuçlarından daha ağır etkileniyor. Kadınların bakım emeği ve hane içindeki sorumlulukları düşünüldüğünde, çevresel krizlerin toplumsal cinsiyet boyutunu görmezden gelmek mümkün değil.

Bu yüzden iklim adaleti ile toplumsal cinsiyet eşitliği birbirinden ayrı düşünülemez.

Ve belki de en önemli başlığımız yine şiddet.

Kadına yönelik şiddeti yalnızca münferit olaylar üzerinden değerlendirdiğimiz sürece sorunun gerçek boyutunu göremeyiz. Şiddet, toplumsal eşitsizliklerle, ekonomik bağımlılıkla, ayrımcılıkla ve kadınların yaşam alanlarının daraltılmasıyla birlikte ele alınması gereken yapısal bir sorundur.

Bir kadının şiddetten uzak yaşayabilmesi için yalnızca şiddet gerçekleştikten sonra müdahale eden mekanizmalara değil; önleyici politikalara, etkin adalete, ekonomik özgürlüğe, güvenli barınmaya, nitelikli sosyal hizmetlere ve güçlü bir toplumsal dayanışmaya ihtiyacı vardır.

Bu nedenle kadın meselesini yalnızca belirli günlerde hatırlamak yerine, bütün politikaların merkezine yerleştirmeliyiz.

Çünkü kadınların hayatını ilgilendirmeyen bir gündem yoktur.

Ekonomi kadınların meselesidir.

İklim kadınların meselesidir.

Adalet kadınların meselesidir.

Eğitim kadınların meselesidir.

Kent hakkı kadınların meselesidir.

Siyaset kadınların meselesidir.

Ve bütün bunların ötesinde, eşit ve özgür bir yaşam hakkı herkesin meselesidir.

Bugün ihtiyacımız olan şey kadınları yalnızca korunması gereken bireyler olarak gören bir anlayış değil; kadınları hayatın her alanında eşit yurttaşlar ve karar vericiler olarak kabul eden bir toplumsal düzen kurmaktır.

Çünkü kadınların güçlenmesi yalnızca kadınların hayatını değiştirmez.

Kadın güçlenirse aile güçlenir, toplum güçlenir, demokrasi güçlenir, ekonomi güçlenir.

Ve biz kadınların hayatına dokunmayan değil, kadınların hayatını merkeze alan bir gündem kurduğumuzda gerçekten daha adil bir geleceğin kapısını aralamış oluruz.

Kadınların olmadığı bir gelecek eksiktir.

Kadınların eşit olmadığı bir toplum adil değildir.

Kadınların sözünün duyulmadığı bir demokrasi ise tamamlanmış sayılmaz.

Gülşen ARAS GÜLMEZ
Kadına Dair Derneği (KADİDER)