1 Mart'ta başlıyor, beyanda bulunmayanlara ceza kesilecek

Gayrimenkul alım satımlarında elde edilen gelirin gelir vergisi beyannamesi ile bildirilmesi 1 Mart'ta başlıyor. Beyanda bulunmayanlara ceza kesilecek.

Gerçek kişilerin yaptığı gayrimenkul alım satımları, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu kapsamında belirli vergisel sorumluluklar oluşuyor. Ancak bu düzenlemenin ayrıntılarını bilen kişi sayısı oldukça sınırlı. Bu nedenle pek çok kişi, satın aldığı ev veya arsayı 5 yıl dolmadan sattığında elde ettiği kazanç için beyanname vermesi gerektiğinin farkında olmuyor ve sonradan yüksek tutarlı cezalarla karşı karşıya kalıyor. BEYANNAME VE ÖDEME TARİHİ Gayrimenkullerin edinim tarihinden itibaren 5 yıl geçmeden satılan ev ve arsalardan elde edilen gelirler için, 2026 yılının Mart ayında yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekiyor. Hesaplanan vergi ise Mart ve Temmuz 2026 aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödeniyor. Beş yıllık sürenin hesabında takvim günü esas alınıyor. Yani satış işlemi iktisap tarihinin beşinci yıl dönümünden bir gün önce bile yapılmış olsa vergi doğuyor. Beş yıl tamamlandıktan sonra yapılan satışlarda ise bu gelir vergilendirilmiyor. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI’NDAN AYRINTILI REHBER Gelir İdaresi Başkanlığı, bu hafta yayımladığı rehberle değer artışı kazancının nasıl hesaplanacağını ayrıntılı biçimde açıkladı. Rehberde şu örneğe yer verildi: “15 Aralık 2024 tarihinde 6 milyon TL’ye satın alınan bir gayrimenkulün, 6 Kasım 2025 tarihinde 9 milyon TL’ye satılması halinde; edinim tarihinden itibaren beş yıl dolmadan satış gerçekleştiği için elde edilen kazanç değer artışı kazancı olarak gelir vergisine tabi olacaktır.” Maliye’nin verdiği bilgiye göre, miras yoluyla edinilen ev ve arsaların satışında ise bu vergi uygulanmıyor. VERGİ HESABI NASIL YAPILIR? 5 yıl içinde satılan bir gayrimenkulde vergi hesaplanırken öncelikle edinim tarihi dikkate alınacak. Örneğin, 2023 yılı aralık ayında 5 milyon TL’ye satın alınan ev 11 Ağustos 2025 tarihinde 8 milyon liraya satılmış olsun. Ev, 5 yıllık süre dolmadan elden çıkarıldığı için değer artışı hesaplanacak, bu hesap yapılırken de Yİ-ÜFE dikkate alınacak.  Kasım 2023 döneminde Yİ-ÜFE 2.882,04; elden çıkarıldığı aydan önceki ay olan Temmuz 2025 döneminde Yİ-ÜFE 4.409,73 olarak gerçekleşmişti. Bu durumda ilgili dönemde artış oranının yüzde 10’un üzerinde [(4.409,73 – 2.882,04) / 2.882,04] X 100 = yüzde 53 olduğu görülmekte. Dolayısıyla elden çıkarılan gayrimenkulün endekslenmiş maliyet bedeli; 5.000.000 X (4.409,73 / 2.882,04) = 7 milyon 650 bin lira olarak dikkate alınacaktır. Örnek vergi hesaplaması şöyle yapıldı. Yani kısacası, ev ve arsa satışında 5 yıl kuralı, doğru hesaplama ve zamanında beyan büyük önem taşıyor. Aksi halde, farkında olunmadan ciddi tutarlarda vergi cezası ve faizle karşılaşmak mümkün olabilir.