Maltepe’de Çöken Bina, Sarıyer’de Yükselen Marriott!

Maltepe’de yıkılan binada ortaya çıkan kaçak kat iddiası ve ardından müteahhit ile yapı sürecinde görev alan kişiler hakkında alınan tutuklama kararları önemli bir soruşturmanın başlangıcıdır. Ama İstanbul’un deprem gerçeği karşısında artık daha büyük bir soruyu sormak zorundayız: Sadece yapanlar mı hesap verecek, yoksa görmesi, denetlemesi ve müdahale etmesi gerekenler de hesap verecek mi?

Bir binada kaçak kat yapılmışsa elbette bunun sorumluları araştırılmalıdır.

Ancak mesele yalnızca müteahhitten ibaret değildir.

O yapının ruhsat sürecinde kimler vardı?
Kim denetledi?
Kim kontrol etti?
Kim aykırılığı tespit etmek zorundaydı?
Kim tespit ettiği halde müdahale etmedi?

Ve daha önemlisi:

Bu zincirin kamu tarafındaki sorumluları kimlerdi?

İstanbul gibi her an büyük bir deprem tehlikesiyle karşı karşıya olan bir kentte artık bu soruları sormaktan çekinmemeliyiz.

Çünkü burada yalnızca ilçe belediyesini değil; yetki ve sorumluluk alanlarına göre İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ni, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nı ve ilgili ilçe belediyelerini de kamuoyunun gündemine getirmek zorundayız.

Elbette hiçbir kurumu veya kişiyi peşinen suçlu ilan etmiyoruz.

Ama kamu adına görev yapan her kurumun da şu soruya cevap vermesi gerekiyor:

“Ben kendi yetki alanım içerisinde üzerime düşen denetimi yaptım mı?”

Bu sorunun cevabı verilmeden yalnızca müteahhidi tutuklayarak İstanbul’un yapı güvenliği sorununu çözemeyiz.

Çünkü İstanbul’da sorun tek bir bina değildir.

Sorun, yıllar içerisinde oluşmuş kaçak yapılaşma, imar değişiklikleri, ruhsat süreçleri, yapı denetimleri ve kamu kurumlarının koordinasyonu meselesidir.

HACIOSMAN’DAKİ MARRIOTT SORUSU

Tam da bu noktada Sarıyer Hacıosman’daki Marriott Oteli konusunda kamuoyunun gündemine gelen tartışmaların da yeniden değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Burada çok açık bir soru soruyorum:

Yapıyla ilgili tartışmalar kamuoyunda bu kadar ciddi şekilde gündeme gelmişken bugün gelinen noktada inşaat tamamlanmış durumdaysa, yarın burada bir kullanım başladığında ve olası bir depremde bu yapı zarar gördüğünde veya yıkıldığında bunun hesabını kim verecek?

Bir kez daha ifade ediyorum:

Bu soruyu sorarken herhangi bir kişi veya kurumu peşinen suçlamıyorum.

Tam tersine, deprem olmadan önce sorumluluğun kimde olduğunun ortaya çıkarılmasını istiyorum.

Çünkü deprem olduktan sonra yapılacak soruşturmanın hiçbir anlamı kalmayabilir.

O zaman enkazın altında insanlar olacak.

O zaman “Kim izin verdi?” sorusunun cevabı bir insanın hayatını geri getirmeyecek.

O zaman “Bizim dönemimiz değildi” demenin hiçbir karşılığı olmayacak.

O zaman “Biz denetlemedik, başka kurumun yetkisindeydi” demek kaybedilen canları geri getirmeyecek.

BİZİM İHTİYACIMIZ DEPREM SONRASI SORUŞTURMA DEĞİL, DEPREM ÖNCESİ HESAP VEREBİLİRLİK

Bugün İstanbul’da yapılması gereken çok açık:

Riskli, kaçak veya mevzuata aykırılığı iddia edilen bütün yapılar siyasi ayrım yapılmadan incelenmeli.

İBB kendi yetki alanında denetlemeli.

İlçe belediyeleri kendi sorumluluklarını yerine getirmeli.

Bakanlık kendi yetki ve denetim mekanizmalarını işletmeli.

Ve kurumlar arasında “Bu benim yetkim değil” anlayışına son verilmelidir.

Çünkü vatandaşın karşısında üç farklı kurum değil, tek bir devlet sorumluluğu vardır.

Vatandaş binanın altında kaldığında hangi kurumun hangi maddeden sorumlu olduğunu sormayacak.

“Beni kim koruyacaktı?” diyecek.

İşte asıl mesele budur.

ARTIK SORUMLULUK ZİNCİRİNİ KONUŞMALIYIZ

Bir müteahhit yanlış yapmışsa hesabını hukuk önünde vermelidir.

Ama kamu görevlisi görevini ihmal etmişse, o da hukuk önünde hesap verebilmelidir.

Çünkü aksi halde sistem şunu öğretir:

“Yapıyı yapan cezalandırılır, denetlemeyen unutulur.”

Ben bunu kabul etmiyorum.

İstanbul’un artık böyle bir lüksü yok.

Bir sonraki büyük depremde binlerce insanın hayatını kaybetmesinden sonra sorumluları aramak yerine, bugünden sorumluluğu olan herkesin kapısını çalmak zorundayız.

Hacıosman’daki Marriott’tan Maltepe’deki yıkılan binaya, İstanbul’un diğer ilçelerindeki tartışmalı yapılardan yıllardır gözümüzün önünde büyüyen kaçak yapılaşmaya kadar aynı soruyu sormalıyız:

Bu yapıyı kim yaptı?

Ama bununla yetinmemeliyiz.

Kim izin verdi?
Kim ruhsatlandırdı?
Kim denetledi?
Kim denetlemedi?
Kim durdurabilirdi?
Kim durdurmadı?

Ve en önemlisi:

Yarın deprem olduğunda, enkazın altında binlerce insan kaldığında bunun hesabını kim verecek?

İstanbul’un artık bu soruların cevabını depremden sonra değil, depremden önce vermeye ihtiyacı var.

Çünkü deprem kader olabilir.

Ama ihmal kader değildir.

Ve ihmale göz yummak da kamu yönetiminin kaderi olmamalıdır.

***

HAFIZAYI TAZELEYELİM… MARRIOTT DOSYASINDA NE OLMUŞTU?

Sarıyer Hacıosman’da 34 yıldır atıl duran 27 katlı kaba inşaat, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verdiği Yapı Kayıt Belgesi ile 400 konut ve 50 ticari alanlık lüks bir rezidans projesine dönüştürülmüştü.

Ancak meselenin özü ranta değil, doğrudan can güvenliğine dayanıyor:

İTÜ’nün güçlendirme uyarısı: İTÜ İnşaat Fakültesi’nin Ekim 2020 tarihli raporu, yapının mevcut deprem yönetmeliğine uyması için mutlaka güçlendirilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymuştu.

Korozyon ve taşıyıcı sistem tehlikesi: 34 yıl boyunca açıkta kalarak korozyona uğrayan demirlerin güçlendirme yapılmadan yalnızca sıyrılarak kapatıldığı iddia edilmişti.

Yıkım kararı ve yargı: Sarıyer Belediyesi, Boğaziçi Kanunu kapsamında kaçak duruma düşen yapı için yıkım ve ceza kararı alıp suç duyurusunda bulunmuştu; fakat mahkemenin verdiği yürütmeyi durdurma kararıyla inşaat adeta yangından mal kaçırırcasına tamamlanma aşamasına getirilmişti.

SARIYER SÖZ DAHA ÖNCE UYARMIŞTI!

https://www.sariyersoz.com.tr/erdogan-istanbula-ihanet-ettik-demisti-35-yillik-cenaze-kaldirilacak-mi-2118341

https://www.sariyersoz.com.tr/sariyerin-kacak-oteli-marriott-otelde-yangin-cikti-2114363